به گزارش «نماینده» به نقل از وطن امروز، پس از آنکه باراک اوباما روز دوشنبه دهم تیرماه (اول جولای) تحریمهای جدید علیه ایران که در حوزههای خودرو، کشتیرانی و طلا را برای اجرا ابلاغ کرد، نگاههای واقعبینانه نسبت به رفتار و الگوی محاسبه کاخ سفید تقویت شد. اکنون نیز با برخی تصمیمات دیگر در حوزه تصمیمگیری ایالات متحده آمریکا، به نظر میرسد آن دسته از تحلیلگران که نتیجه انتخابات ایران را عامل نرمش مواضع آمریکا میدانستند، باید در مواضع خود تجدیدنظر کنند.
درست در همان روزی که اوباما قانون تحریمهای جدید علیه ایران را ابلاغ کرد، کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان آمریکا در نامهای خطاب به اوباما از وی خواسته در روزهای پیش رو تحریمهای بیشتری را علیه ایران اعمال کند که بخشهای مهندسی، معادن و حتی ساخت و ساز را نیز شامل میشود. جمهوریخواهان و دموکراتهای این کمیته با امضای نامهای از رئیسجمهور آمریکا خواستهاند با وجود انتخاب روحانی، تحریمها را تقویت کند.
در بخشی از این نامه با اشاره به سابقه روحانی در هدایت مذاکرات هستهای ایران آمده است: انتخابات ایران متاسفانه تغییری در تلاش تهران برای دستیابی به سلاح هستهای ایران ایجاد نکرده است. در این نامه آمده است: باوجود اشاره روحانی به تعامل بیشتر با غرب، ظرفیت هستهای ایران در ماههای اخیر افزایش یافته و سانتریفیوژهای بیشتری در تاسیسات هستهای ایران فعال شده و همچنین پروژه رآکتور آب سنگین نیز پیشرفتهای قابل ملاحظهای را داشته است. به همین دلیل دولت اوباما نهتنها باید فشار را حفظ کند بلکه باید کمیت و کیفیت تحریمهای مالی و تجاری را علیه ایران ارتقا دهد. در این نامه خطاب به اوباما آمده است:
ما به عنوان اعضای کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان از اعمال تحریمهای جدید علیه ایران قدردانی میکنیم و از شما میخواهیم در روزهای پیشرو فشار را بر ایران افزایش دهید. تحریمهای جدید میتواند بخش معادن، مهندسی و ساخت و ساز را در ایران نشانه بگیرد. ما قصد داریم تحریمها را با طرحی که هماکنون با اجماع در این کمیته به تصویب رسیده- و در انتظار رای مجلس نمایندگان است- تشدید کنیم. شما باید هیچ تردیدی را برای دولت ایران باقی نگذارید که ایالات متحده هر آنچه را که میتواند برای بازداشتن ایران از دستیابی به سلاح هستهای انجام میدهد.
تحریمهای 10 تیر، نخستین بسته تحریمهاست که پس از انتخاب حسن روحانی به عنوان رئیسجمهور ایران و پیش از ورود او به ساختمان ریاست جمهوری، اجرایی میشود. این تحریمها طیفی از صنایع در ایران را شامل میشود و از نظر تئوریک میتواند به توقف کامل تجارت طلا و ریال با ایران منجر شود.
به گزارش نیویورکتایمز، حامیان دور جدید تحریمهای آمریکا علیه ایران میگویند این محدودیتها میلیاردها دلار منابع درآمد ایران را خشک میکند. باوجود تحریمهایی که در گذشته علیه ایران اعمال میشد، این کشور با دور زدن تحریمها به منابع مالی قابل توجهی دست مییافت اما اکنون ممنوعیت تجارت طلا میتواند به طور ملموسی درآمد ایران را کاهش دهد. این در حالی است که ناقضان بسته تحریمهای جدید آمریکا با مجازاتهایی نظیر قطع دسترسی به بازار فلزات ارزشمند آمریکا، مواجه خواهند شد.
ایران در سالهای اخیر نفت و گاز صادراتی به کشورهایی مانند ترکیه را با طلا معامله کرده است، چرا که تحریمها مانع نقل و انتقالهای بانکی و روشهای پرداخت از طریق سیستم بانکی میشد. به همین دلیل مقامات ایران از طلا برای خرید منابع دلار و یوروی مورد نیاز به منظور واردات استفاده میکردند. هدف دیگر از خرید طلا نیز کمک به حفظ ارزش پول رایج ایران، یعنی ریال است که در یک سال اخیر نیمی از ارزش خود را از دست داده است.
به گزارش دیپلماسی ایرانی، مارک دابویز، از بنیاد دفاع از دموکراسیها که یک گروه پیشنهاددهنده تحریمهای بیشتر علیه ایران در واشنگتن است، در این زمینه اظهار داشت: تحریمهای جدید بخش قابل توجهی از تجارت با ایران را ممنوع میکنند. به این ترتیب هر شخص حقیقی یا حقوقی از فروش یا انتقال طلا به ایران منع میشود.
برخی دیگر از کارشناسان نیز بر این باورند که ممنوعیت تجارت طلا با ایران دست کم مشکلات جدیدی برای ایران ایجاد میکند که توانایی تهران برای مقاومت در برابر فشار اقتصادی آمریکا و اروپا را کاهش میدهد. به باور این دسته از کارشناسان، تحریم طلا، دور زدن تحریمها را برای ایران دشوارتر میکند. به این ترتیب ایران برای ادامه روابط تجاری وابستگی بیشتری به معامله پایاپای پیدا میکند و در نتیجه با نرخ تورم و بیکاری بالاتر روبهرو خواهد شد. به بیان بهتر، هرچه هزینه مبادلات افزایش یابد، هزینه زندگی در ایران نیز بالاتر میرود.
هدررفت پتانسیلها
درحالیکه کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان آمریکا باراک اوباما را به اعمال تحریمهای سنگینتر علیه ایران ترغیب میکند؛ تحلیلگران معتقدند این اقدامات سبب بینتیجه ماندن روند مذاکرات هستهای و دورنمای ناامیدکننده تحقق توافق میشود. تحلیلگران معتقدند روحانی نمیتواند فورا برای پذیرش درخواستهای غرب اقدام کند و اعمال تحریمهای بیشتر میتواند پتانسیلهای موجود در این روند را از بین ببرد.
در ایران اما افکار عمومی چهبرآوردی از این اتفاقات دارند؟
رهبر انقلاب چندی پیش در سخنانی تصریح کرد که در سالهای گذشته زمینه برای توافق در موضوع هستهای فراهم بوده اما این آمریکا بوده که همواره از توافق با ایران فرار کرده است. این گزاره شاید این روزها بتواند برای افکار عمومی ایران ملموستر از قبل شود. در شرایطی که خود آمریکاییها نتیجه انتخابات ایران را تمایل مردم برای توافق در موضوع هستهای و بهبود فضای اقتصادی تفسیر میکنند اما ابلاغ تحریمهای جدید و آمادگی کنگره برای اعمال تحریمهای بیشتر علیه ایران، از یکسو به معنای یک پیام منفی از سوی کاخ سفید است و از سوی دیگر ادعای حسن روحانی در باز کردن قفل کلید هستهای را به محاق میبرد. حسن روحانی هنوز سکان اجرایی را در دست نگرفته است اما پیروز انتخابات بوده و بزودی بر صندلی ریاستجمهوری تکیه میزند. کاخ سفید در همین ابتدا نشان داده است که حتی پیروزی حسن روحانی در انتخابات هم نمیتواند موجب تغییر در رویکردهای این کشور علیه ایران شود. نگاه واقعبینانه به این موضوع اما میگوید اساس در نظرگاه کاخ سفید، این است که حسن روحانی خود محصول تحریمهاست. بنابراین تحریم راهکار موثری است که در صورت تداوم میتواند به نتایج دیگری نیز برسد. از سوی دیگر رضایت کاخ سفید از ریاستجمهوری حسن روحانی در شرایطی موضوعیت خواهد داشت که آمریکا وی را عاملی برای عقبنشینی ایران و مجری خواستههای خود قلمداد کند. آیا این اتفاق خواهد افتاد؟
