مجلس ایران؛ چهار سال از ریاست هاشمی رفسنجانی بر قوه اجرایی کشور گذشت و دوباره نوبت آن شد که مردم برای انتخابات ریاست جمهوری فرد مناسبی را انتخاب کنند. هاشمی نیز در این دوران به میزان قابل توجهی خود را اهل بازسازی نشان داده بود که بتواند دوباره انتخاب شود.
دوره ششم انتخابات ریاست جمهوری:
دولت سازندگی در دو حوزه با چالش های جدی مواجه بود. اولین حوزه، عملکرد اقتصادی و نظریه های اقتصادی حاکم بر بدنه دولت بود و حوزه دیگر رویکرد فرهنگی دولت که می توان به نوعی آن را متاثر از همان نظریه های متمایل به لیبرالیسم دانست.
در حیطه اقتصادی آقای هاشمی معتقد بود که افراد متدین باید به سمت استفاده از مواهب دنیا تمایل یابند. استفاده از مناطق خوش آب و هوا و خوش منظره، کنار گذاشتن فرهنگ جلنبور پوشی و گرایش به تجمل لوازمی بود که مدیر عالی دوران سازندگی آنها را برای این دوره ضروری یافته بود. در رویکرد فرهنگی نیز دولت به دنبال جذب سرمایه های خارجی در ایران و خصوصا بازگشت ایرانیان صاحب سرمایه بود و کارشناسان لازمه این امر را فراهم آوردن زمینه های اجتماعی و فرهنگی برای این افراد که دگر اندیش می خواندندشان دانستند. خطبه های نماز جمعه هاشمی درباره مانور تجمل که با صحبت های رهبری در مورد زهد و ساده زیستی در تضاد بود موجب پیدایش گروهی از مدیران متجمل شده بود که بین اقشار جامعه و مسئولین فاصله انداخته بود و در این شرایط درد محرومان درک نمی شد. علاوه بر این فاصله طبقاتی هر روز بیشتر می شد. با حضور محمد خاتمی در وزارت ارشاد بسیاری از هنرمندان فاسد قبل از انقلاب دوباره راهی کشور شدند و هنر از هنر اسلامی فاصله زیادی گرفت.
در حالی که فضای انتخابات کم کم گرم می شد، پیش بینی ها از قطعیت ریاست جمهوری مجدد هاشمی حکایت داشتند. این قطعیت تا آنجا بود که حتی ناطق نوری رییس مجلس شورای اسلامی هم حدود یک ماه قبل از انتخابات پیروزی هاشمی را اعلام کرد. او در گفتگو با روزنامه تهران تایمز ابراز امیدواری کرد که آقای هاشمی رفسنجانی در دور آینده نیز رییس جمهور باشد. حجت الاسلام ناطق نوری گفت: «ان شاء الله ایشان در انتخابات پیروز خواهد شد.»
وضعیت احزاب و گروه ها:
در این دوره 128 نفر برای انتخابات ریاست جمهوری ثبت نام کردند که شورای نگهبان صلاحیت چهار نفر را تایید کرد: حجه الاسلام هاشمی رفسنجانی رئیس جمهور وقت؛ دکتر عبدالله جاسبی رییس دانشگاه آزاد (که عملاً منصوب هاشمی بود)؛ مهندس رجبعلی طاهری استاندار وقت تهران در دولت اول هاشمی و احمد توکلی سردبیر اقتصادی روزنامه رسالت رقبای رئیس جمهور وقت بودند. در این دوره تنها رقیب جدی هاشمی، احمد توکلی بود. احمد توکلی در نطقهایش بر بی عدالتی اقتصادی و اجتماعی، ناکارآمدی سیاستها و مدیریتها، امتیازطلبی و تجملگرایی کارگزاران، و کماعتنایی آنان به مشارکت سیاسی مردم، سیاستهای ایدئولوژی زدایی و رفاه طلبی تمرکز داشت و فهرست بلندی را که به عنوان سوء تدبیرها و سوء رفتارهای دولت پنجم در نظر داشت به چالش کشید.
حمایت اغلب تشکلهای جناح راست از هاشمی بود. جامعه روحانیت که هاشمی از اعضای شورای مرکزی اش بود به حمایت از هاشمی پرداخت. جامعه مدرسین اعلام کرد هاشمی را ارجح میداند. حبیب الله عسگراولادی دبیرکل جمعیت موتلفه اسلامی نیز حمایت حزب متبوعش از هاشمی را اعلام کرد.
موضع مجمع روحانیون مبارز در دور دوم بر خلاف دور اول که از هاشمی حمایت کرد سکوت بود. برخی اعضای مجمع روحانیون اعلام کردند که نفیاً و اثباتاً در انتخابات شرکت نخواهند کرد. بهزاد نبوی از اعضای شورای مرکزی سازمان مجاهدین انقلاب در اظهارنظری انتخابات را تشریفاتی خواند که در آن برد هاشمی مسجل است.
گروه های ضد انقلاب و رسانه های خارجی بر طبل تحریم انتخابات می کوبیدند. در این شرایط حضرت آیت الله خامنه ای در 14 خرداد سال 72 بر حضور مردم در انتخابات تاکید کردند.
نتایج انتخابات:
در نهایت انتخابات 21 خردادماه 72 با کاهش حدود 4 درصدی مشارکت نسبت به دور قبل برگزار شد. در کل 33156055 نفر واجد شرایط شرکت بودند که از این تعداد 16796787 نفر معادل 50.66% شرکت کردند.
12 مرداد ماه رهبر انقلاب در مراسم تنفیذ حکم ریاست جمهوری هاشمی رفسنجانی فرمودند: اینکه ما اینقدر از پروردگار عالم شکرگزارى مىکنیم، براى این است که بحمداللَه، مدیریت کشور، در دست یک شخصیت موجه و آزموده و شناخته شده قرار گرفته که بنده از سال 36 تا به حال، یعنى قریب چهل سال است، ایشان را از نزدیک مىشناسم و در میدان هاى مختلف، با هم و در کنار هم بودهایم؛ با هم کار و با هم فکر کردهایم. یک آزمایش چهل ساله، براى ایجاد اعتماد در انسان، کافى است. من در همهى این مدت، ایشان را در راه خدا، در راه حقیقت، در راه اعلاى کلمه دین و پیشبرد اهداف اسلامى مشاهده کردم و هرگز ایشان را از این راه، جدا و منحرف ندیدم.
رهبر انقلاب در مورد انتخاب کابینه نیز تاکید کرد: من در شروع کارِ این دولت جدید – که انشاءاللَّه دولت مبارک جمهورى اسلامى براى ملت ایران و کشور عزیز ما داراى برکات فراوان باشد – این توصیه را مؤکّد مىکنم که گزینش همکاران مهم است. البته در سطح وزرا، رعایت و دقّت زیادى مىشود. هم رئیس جمهور محترم، هم مجلس محترم، جوانب کار را خیلى مىسنجند و رعایت مىکنند. اما به اینجا، اکتفا نشود. من به وزراى عزیز که بخش هاى مختلف را برعهده دارند یا خواهند داشت، عرض مىکنم یکایک معاونین را، یکایک مدیران را، یکایک مسؤولین سراسر کشور را، در بخش خودتان، با معیارهاى الهى انتخاب کنید، کاردان، لایق، متدیّن، پاک و آراسته به خصوصیاتى که براى یک مدیر لازم است.
منابع :
سایت مقام معظم رهبری
ویژه نامه رمز عبور
آرشیو روزنامه کیهان
مرکز اسناد انقلاب اسلامی
