به گزارش نماینده به نقل از ایبنا، مسئله اجتهاد در فقه شیعه اهمیت بسیاری دارد. فقیهان شیعه توانستهاند با اتکا به این امر، در بسیاری از مباحث تازه و مسائلی که مولود عصر حاضر است، احکام شرعی صادر کنند. رهبر معظم انقلاب نیز به عنوان مجتهدی جامع الشرایط و مدبر نسبت به شرایط روز در بسیاری از مسائل جدید، فتاوای تازه و بهروزی را صادر کردهاند.
حضرت آیتاللهالعظمی خامنهای (مدظلهالعالی) در طول سالهای رهبری خود و در دیدارهای مختلف با مردم و مسئولان بر اهمیت کتاب و کتابخوانی تاکید کردهاند. شخص ایشان نیز یک کتابخوان قهار است و دایره مطالعاتی ایشان از رمان و داستان گرفته تا انواع کتاب فلسفی جدید و قدیم را در بر میگیرد.
یک دسته از فتاوای ایشان که در رساله «اجوبه الاستفتائات» آمده در حوزه کتاب و کتابخوانی است. بسیاری از مسائل مربوط به این حوزه، از جمله فتاوا درباره کتابهای منتشر شده در فضای مجازی، راهگشای نویسندگان و ناشران است. در جدول زیر خلاصه برخی از استفتائات از دفتر ایشان و پایگاه اطلاعرسانی رهبر انقلاب در حوزه کتاب، به نقل از کتاب «اجوبه الاستفتائات» و پایگاه اینترنتی دفتر مقام معظم رهبری، درج شده است. برای دیدن اصل پرسش و مطالعه پاسخ کامل حضرت آیتالله خامنهای بر ستون دسترسی به کل پاسخ کلیک کنید.
| پرسش | خلاصه فتوای رهبری | دسترسی به کل پاسخ |
|
تجدید چاپ کتابهای منتشر شده در داخل و خارج، بدون اجازه ناشر آنها چه حکمی دارد؟ |
احوط این است که حق ناشر با کسب اجازه از او نسبت به تکرار و تجدید چاپ کتاب رعایت شود. |
اینجا |
|
تقاضای حقالتالیف از سوی نویسندگان و مترجمان چه حکمی دارد؟ |
آنان حق دارند در برابر واگذارى اثر به ناشر، هر مبلغى میخواهند، دریافت نمایند. |
اینجا |
|
در صورت دریافت حقالتالیف برای چاپ نخست، درخواست و گرفتن مبلغی برای چاپهای دوم به بعد چه حکمی دارد؟ |
بر حسب شرایطی گرفتن آن مبلغ اشکال ندارد و بر ناشر عمل به شرط واجب است. |
اینجا |
|
اگر مؤلف در اجازه چاپ اول چیزى درمورد چاپهاى بعدى ذکر نکرده باشد، آیا ناشر بدون کسب اجازه مجدّد میتواند اثر را تجدید چاپ کند؟ |
اگر قراردادى فقط راجع به چاپ اول باشد، احوط این است که حق مؤلف رعایت شود و براى چاپهاى بعدى هم از او اجازه گرفته شود. |
اینجا |
|
در صورتى که مولف به هر علتی غایب باشد درباره تجدید چاپ از چه کسى باید کسب اجازه شود؟ |
در این مورد باید به وکیل مصنف یا ولىّ شرعى او و یا در صورت فوت به وارث او مراجعه شود. |
اینجا |
|
آیا چاپ کتاب بدون اجازه صاحب آن و با وجود عبارت «حقوق چاپ براى مؤلف محفوظ است» جایز است؟ |
احوط این است که حقوق مؤلف و ناشر با کسب اجازه از آنان براى تجدید چاپ، رعایت شود. |
اینجا |
|
فتوکپی و زیراکس از روی کتاب، بدون اجازه از صاحب کتاب، چه حکمی دارد؟ |
احوط این است که شخص بدون اجازه صاحب آن اوراق و کتابها مبادرت به تصویربردارى از روی آن نکند. |
اینجا |
|
خمس کتابهایى که مانند کتب تفسیر دورهاى چاپ مىشود و ممکن است در آینده براى طلبهاى نیاز شود، چگونه محاسبه مىشود؟ |
اگر مجموع آن دوره مورد نیاز باشد، خمس ندارد، در غیر این صورت باید خمس مجلّداتى که الآن مورد نیاز نیست، پرداخت شود. |
اینجا |
| دانشگاه مبلغى از ما گرفت و دو برابر آن بن خرید کتاب به ما داد. با توجه به اینکه این بن تا پایان سال مالى تمام نمىشود آیا به آن خمس تعلق مىگیرد یا خیر؟ |
به مقدارى که در برابر آن از درآمد بین سال پرداخت نمودهاید، مشمول خمس است. |
اینجا |
واژه «احوط» که در پاسخهای مقام معظم رهبری تکرار شده، یکی از اصطلاحات فقهی است به معنای مطابق با احتیاط یا نزدیکتر به احتیاط است که انجام آن ثواب دارد.
در پایان باید اشاره کرد که مهمترین نکته در پاسخهای رهبری به استفتائات در حوزه کتاب، دغدغه ایشان نسبت به مسئله «حق الناس» است.
