کمی تأمل/ نظر قرآن در مورد زرتشت

به رغم اين كه درباره دين زرتشت اختلاف وجود دارد كه از اديان الهي است يا نه، در منابع اسلامي تأكيد شده است كه دين زرتشت يكي از اديان الهي بوده و زرتشتيان از اهل كتاب هستند.(1) قرآن به اصالت مذهبي زرتشتيان تصريح مي‏كند.

به گزارش نماینده به نقل از سایت محاکمه، (2) و پیروان این دین را به عنوان صاحب کتاب به رسمیت می‏شناسد.
بر همین اساس در فقه اسلامی زرتشتیان در کنار یهودیان و مسیحیان قرار گرفته‏اند. در سیره و سنت پیامبر اسلام و ائمه(ع) نیز رهنمودهایی درباره برخورد با زرتشتیان وجود دارد که بیانگر اهل کتاب بودن آنها است. ابن عباس می‏گوید: پیامبر اسلام دستور داد از زرتشتیان مقیم یمن جزیه بگیرند. زرتشتیان جزیه دادند و بر آیین خود باقی ماندند.(3)
یکی از فرمود: مجوسیان چون دارای کتاب آسمانی بودند، مانند اهل کتاب جزیه می‏دادند". (4)
اسلام شناسان و فقیهان نیز از آنان به عنوان اهل کتاب یاد کرده و تصریح نموده‏اند که هم برای آنان دین بوده و هم کتاب داشته‏اند.(5)
2- از برخی متون و منابع دینی استفاده می‏شود که برای زرتشتیان کتاب آسمان نیز بوده است. در روایتی از امام علی(ع) آمده است که برای مجوسیان کتاب وجود دارد.(6)
مرحوم شیخ طوسی تصریح می‏کند که برای زرتشتیان کتاب آسمانی وجود دارد.(7) مرحوم علامه طباطبایی عقیده دارد: زرتشتیان دارای کتاب آسمانی و پیامبر بوده، بر این اساس دین زرتشت پذیرفته شده است.
3- درخصوص عدم ذکر دین زرتشت در قرآن باید گفت: عدم ذکر برخی اسامی و ادیان در قرآن بدان معنا نیست که پیامبران و ادیان دیگر وجود ندارد.
در برخی روایات تصریح شده است که تعداد پیامبران 124 هزار بوده(8) و برخی دیگر هشت هزار بیان نموده‏اند. (9)
بیان اسامی همه پیامبران با اهداف قرآن که بیان مسائل مهم و کلیات معارف است، همسویی ندارد. از سوی دیگر در برخی آیات به برخی از اسامی پیامبران و اسامی کتاب‏های آنان تصریح شده است.(10)
در برخی آیات به طور کلی از پیامبران سخن به میان آمده است(11) و در برخی دیگر از بعضی پیامبران با اشاره سخن گفته شده است.(12) بیان سرگذشت پیامبران با شیوه‏های مذکور کفایت می‏کند.
در قرآن آمده است: "و لقد أرسلنا رسلاً من قبلک منهم من لم نقصص؛(13) پیش از تو، رسولانی فرستادیم. سرگذشت گروهی از آنان را برای تو بازگو کردیم و گروهی را برای تو بازگو نکرده‏ایم".
"از این آیه استفاده می‏شود که نام گروهی از انبیا و رسولان الهی در قرآن مجید نیامده، و عدد آنها بیش از آن است که در قرآن ذکر شده است".(14)
پی‏نوشت‏ها:
1. عبدالله مبلغی، تاریخ ادیان و مذاهب در جهان، ص 365 به بعد.
2. حج (22) آیه 17؛ المیزان، ج 4، ص 358.
3. مروج الذهب، ج 1، ص 225.
4. وسائل الشیعه، ج 11، ص 96.
5. الخلاف، ج 2، ص 199.
6. وسائل الشیعه، ج 11، ص 98.
7. المبسوط، ج 4، ص 210.
8. بحارالانوار، ج 11، ص 30.
9. تفسیر نور الثقلین، ج 4، ص 537، به نقل از پیام قرآن، ج 7، ص 360.
10. انعام (6) آیه 83 – 86.
11. پیام قرآن، ج 7، ص 357.
12. بقره (2) آیه 247، یوسف (12) آیه 60.
13. مؤمن (40) آیه 78.
14. ناصر مکارم شیرازی، پیام قرآن، ج 7، ص 356.