فرصت استثنایی برای ظریف برای گرفتن دست بالای مذاکرات

تنش بی‌سابقه روسیه و ایالات متحده بر سر بحران اوکراین و الحاق منطقه کریمه به خاک روسیه، تا اندازه‌ای بالا گرفته که حتی برخی مسائل دیگر جهان نظیر مذاکرات هسته‌ای ایران و گروه ۱+۵ را هم تحت تاثیر خود قرار داده است؛ تا جایی که مقامات ارشد روسی از تغییر نحوه تعامل خود در جریان…

به گزارش نماینده ؛  «سرگئی ریابکوف»، معاون وزیر خارجه روسیه در واکنش به اظهارات تند "جان کری"، وزیر امور خارجه آمریکا علیه این کشور، در سخنان تهدیدآمیز گفت: «تنش روسیه و غرب ممکن است موضع مسکو در مذاکرات هسته‌ای ایران را تغییر دهد. ما نمی‌خواهیم از قضیه ایران به عنوان اهرم استفاده کنیم، ولی رفتار غرب شاید ما را به این سمت ببرد. طبیعی است که الحاق کریمه به روسیه برای ما بسیار مهم‌تر از پیشرفت مذاکرات هسته ای ایران است.»

این برای نخستین بار است که روسیه صراحتا از تقابل با کاخ سفید و سایر شرکای غربی در زمینه برنامه هسته‌ای ایران سخن می‌گوید.

در این زمینه، توجه به این مساله مهم به نظر می‌رسد که اکنون بهترین زمان برای ایجاد اختلاف میان اعضای گروه ۱+۵ و گرفتن دست بالا توسط تیم مذاکره کننده کشورمان در برابر کاخ سفید است. طبیعی است که این موضوع به معنای جانبداری و یا اعتماد به طرف روسی نیست اما از این مساله می‌توان به عنوان اهرمی برای فشار به طرف غربی و کسب امتیازات بیشتر و نزدیک شدن به حقوق رسمی هسته‌ای کشورمان مطابق با NPT استفاده کرد و ایرادات و کاستی‌های توافق ژنو را جبران کرد.

در این زمینه، دکتر فواد ایزدی، استاد دانشگاه تهران نیز در یادداشتی تاکید کرده بود: «مذاکرات ژنو فرصت ایجاد اختلاف در میان اعضای ۱+۵ را تقویت می‌کند. در جلسه‏ی استماع کمیسیون امور خارجی مجلس نمایندگان آمریکا در تاریخ ۱۹ آذر ۱۳۹۲ (۱۰ دسامبر ۲۰۱۳)، جان کری دقیقاً به این نکته اشاره می‌کند. به گفته وی برخی از اعضای ۱+۵ در ژنو، با شرایط بسیار راحت‌تری آماده توافق با ایران بودند و امتیازهای گرفته شده از ایران در این توافق‌نامه نیز حاصل تلاش آمریکا بوده است. به همین دلیل، امکان استفاده از اختلاف موجود در مجموعه ۱+۵ وجود دارد. کری در این جلسه اذعان می‌دارد تصویب تحریمهای جدید خود مانعی برای اجماع بین اعضای ۱+۵ است و این اختلاف موجب هدایت روسیه، چین و برخی از کشورهای اروپایی گروه ۱+۵ به سوی تعاملات اقتصادی با ایران، خارج از چارچوب توافق‌نامه ژنو خواهد شد.»

به نظر می‌رسد بالا گرفتن دامنه اختلافات مسکو و واشنگتن اکنون به یک فرصت مناسب برای دستگاه دیپلماسی کشورمان فراهم شده تا ضمن جبران برخی کاستی‎ها در تنظیم توافق‌نامه اولیه ژنو، فضا را برای تحت فشار قرار دادن غربی‌ها و همچنین ایجاد شکاف در ۱+۵ به منظور تامین نظرات و خواسته‌ها خود فراهم کنند؛ موضوعی که می‌تواند یک محک مناسب برای دیپلمات‌های وزارت امور خارجه دولت یازدهم در سطح بین‌المللی باشد و ضمن تامین منافع ملی ایران، حرفه‌ای و کاربلد بودن آنان را نیز به مردم و همچنین نمایندگان مجلس اثبات کند.