نماینده – رئیس جمهور محترم در اجلاس روسای دانشگاه ها و مدیران پارک های علم و فناوری سخنانی گفته اند که از ابعاد مختلف می توان به تحلیل و بررسی آن پرداخت البته طی روزهای گذشته بی سواد خواندن منتقدین توافق ژنو بیش از دیگر برازها مورد توجه قرار گرفت، اما در این مقال به بخشی از اظهارات روحانی می پردازیم که وی در آن دلیل عقب ماندگی ایران در حوزه علوم انسانی را تشریح کرده است.
رئیس جمهور در این زمینه می گویند : چرا در علوم انسانی پیشرفت نمیکنیم؟ چرا در ژنتیک و شبیهسازی و انرژیهای نو پیشرفت میکنیم و در علوم انسانی و حقوق و اقتصاد و علوم اجتماعی پیشرفت نمیکنیم؟ چرا صاحب نظریه نیستیم؟ چرا در طب و شیمی پیشرفت میکنیم؟ در شیمی، فیزیک و پزشکی خط قرمز ندارید و راحتید اما در علوم سیاسی که می آیید خط قرمز دارید؟
اگر این سخنان که در سایت ها و خبرگزاری ها منتشر شده است درست باشد و تکذیب نگردد مایه بسی تاسف است که رئیس جمهور حقوقدان که از علوم انسانی اطلاع کافی و وافی دارد این گونه بی محابا سخنانی بر زبان می راند .
این که چرا مسلمانان به صورت اعم و ایران اسلامی به طور اخص در علوم انسانی پیشرفت نمی کند سخنی است که می توان به نقد آن نشست و اگر این گزاره و پیش فرض را بدیهی بدانیم که ما پیشرفتی در حوزه علوم انسانی نداشته ایم بایستی به دلایل این عدم پیشرفت توجه کنیم .
جمهوری اسلامی در ۳۳ سال گذشته هرگز محدودیتی در آموختن علوم انسانی غربی در دانشگاه ها و مراکز علمی ایجاد نکرده است و خطوط قرمزی در این راستا وجود ندارد ولی سخن این جا است که در مقام عمل نیز باید خطوط قرمز برداشته شود.
رهبر معظم انقلاب در این زمینه می فرمایند : ما به هیچ وجه نگفتیم که دانستههاى غربىها را که در زمینههاى گوناگون علوم انسانى پیشرفتهاى چند قرنىِ زیادى داشتند، یاد نگیریم یا کتابهاى اینها را نخوانیم؛ ما می گوئیم تقلید نکنیم… ما می گوئیم علوم انسانى را یاد بگیریم تا بتوانیم شکل بومى آن را خودمان تولید کنیم و این را به دنیا صادر کنیم. بله، وقتى که این اتفاق افتاد، آنگاه هر یک نفرى که از مرزهاى ما خارج میشود، مایهى امید و اتکاى ماست. بنابراین ما میگوئیم در این علوم مقلد نباشیم. حرف ما در زمینهى علوم انسانى این است. ما بایستى در علوم انسانى اجتهاد کنیم؛ نباید مقلد باشیم.
علوم انسانی هوای تنفسی فضای نخبگی کشور
از این منظر «علوم انسانی هوای تنفسی مجموعههای نخبهی کشور است که هدایت جامعه را بر عهده دارند. بنابراین آلوده یا پاکبودن این هوای تنفسی بسیار تعیینکننده است.»
از رئیس جمهور محترم باید پرسید آیا می توان هوای تنفسی مردم را با این بهانه که نباید خطوط قرمزی در علوم انسانی داشته باشیم آلوده کرد ؟
علوم انسانی غربی بر پایه های غلط استوار شده است پایه هایی که به استعمار ملل مستضعف جهان منجر شده است از این رو است که رهبر عزیز انقلاب می فرمایند « اصلاح در علوم انسانی و تحول در سینما و تلویزیون بدون اصلاح پایههای معرفتی علوم انسانی غربی امکانپذیر نیست و اصلاح این پایهها نیز در گرو ارتباط مؤثر با حوزههای علمیه و علمای دین است.»
اگر خطوط قرمزی برای علوم انسانی قائل نشویم علاوه بر این که فضای نخبگی کشور مسموم و آلوده خواهد شد این علوم انسانی منحرف سایر علوم را نیز منحرف خواهد کرد «علوم انسانى روح دانش است. حقیقتاً همهى دانشها، همهى تحرکات برتر در یک جامعه، مثل یک کالبد است که روح آن، علوم انسانى است. علوم انسانى جهت می دهد، مشخص می کند که ما کدام طرف داریم می رویم، دانش ما دنبال چیست. وقتى علوم انسانى منحرف شد و بر پایههاى غلط و جهانبینىهاى غلط استوار شد، نتیجه این می شود که همهى تحرکات جامعه به سمت یک گرایش انحرافى پیش می رود. »
چگونه می توان انتظار داشت که علوم انسانی بدون جهت و خطوط قرمز داشته باشیم و این علوم انسانی بدون جهت به سایر علوم که بایستی جهت دار در خدمت آرمان های انقلاب باشد خط فکری بدهد؟!
جهت علوم انسانی در غرب این کشورها را به استعمار سایر ملل کشانده است و چگونه ایران اسلامی می تواند بدون داشتن خطوط قرمز از این علوم انسانی ضد اسلامی و ضد بشری برای پایه ریزی تمدنی الگو بهره بگیرد . رهبر معظم انقلاب به درستی در این زمینه می فرمایند : اما این دانش در طول سالهاى متمادى در راه استعمار به کار رفته، در راه بردهدارى و بردهگیرى به کار رفته، در راه ظلم به کار رفته، در راه بالاکشیدن ثروت ملتها به کار رفته؛ امروز هم که مىبینید چه کار دارند می کنند. این بر اثر همان فکر غلط، نگاه غلط، بینش غلط و جهت گیرى غلط است که این علم با این عظمت – که خود علم یک چیز شریفى است، یک پدیدهى عزیز و کریمى است – در این جهتها به کار مىافتد.
مبانى علوم انسانى در غرب از تفکرات مادى سرچشمه می گیرد و بی شک این نوع تفکر از خطوط قرمز مشروع و ضروری برای دریافت و استفاده از این علوم در ایران اسلامی است . منشا علوم انسانی در اسلام هرگز مادی نیست و نمی تواند باشد . چرا که این نوع نگاه به علوم انسانی کل سیستم را به سمت مادی گرایی پیش می برد و سوق می دهد.
علوم انسانی با جهت گیری غربی ماهیتا معارض و مخالف با نظام اسلامی و جهت گیری اسلامی است از این رو «وقتى اینها رائج شد، مدیران بر اساس آنها تربیت می شوند؛ همین مدیران مىآیند در رأس دانشگاه، در رأس اقتصاد کشور، در رأس مسائل سیاسى داخلى، خارجى، امنیت، غیره و غیره قرار میگیرند. حوزههاى علمیه و علماى دین پشتوانههائى هستند که موظفند نظریات اسلامى را در این زمینه از متون الهى بیرون بکشند، مشخص کنند، آنها را در اختیار بگذارند، براى برنامهریزى، براى زمینهسازىهاى گوناگون. »
دراین زمینه گفتنی های زیادی است که بی شک رسانه ها به آن خواهند پرداخت ولی امیدواریم که رئیس جمهور هدف دیگری از اعتراض به خطوط قرمز در علوم انسانی داشته باشند و مراد ایشان از این سخن آن نباشد که علم ماهیتی سکولار داشته و نباید برای آن خطوط قرمز تعیین کرد .
