به گزارش نماینده ؛ ده سال پیش زمانی که زاکربرگ یهودی، «فیس بوک» را پایه گذاری کرد، فکرش را هم نمیکرد که با گذشت اندک زمانی میلیونها نفر از سراسر جهان به عضویت در این شبکه اجتماعی درآیند و امروز کاربران آن از مرز یک میلیارد نفر بگذرد.
فیس بوک در ایران هم از سال ها پیش مورد توجه قرار گرفت، اما فعالیت آن با فراز و نشیبهای زیادی همراه بود. تا قبل از حوادث سال ۸۸، این شبکه اجتماعی در دسترس ایرانیان در داخل کشور بود ولی بعد از اینکه این شبکه به همراه شبکه هایی مثل «توئیتر»، «یوتیوب» و… در خدمت فتنه گران قرار گرفت و به اغتشاش و آشوب دامن زد، فیلتر شد. مدتی بعد دوباره آزاد شد و در حال حاضر هم دسترسی ایرانیان به این شبکه با فیلتر شکن مقدور است.
علیرغم این وضعیت، فیس بوک کاربران قابل توجهی را در ایران پیدا کرده و برای خودش محبوبیت خوبی هم در بین جوانان دست و پا کرده است. بطوری که امروزه اقشار مختلف اعم از دانشجویان، استادان، کارمندان، روزنامه نگاران و… در آن عضو هستند. البته به دلیل فیلتر بودن فیس بوک در ایران، آمار دقیقی از تعداد کاربران فیس بوک در کشورمان وجود ندارد.
فیس بوک بخاطر تعاملی و چند رسانه ای بودن قدرت تاثیرگذاری بالایی هم برخوردار است. کسانی که عضو این شبکه می شوند، می توانند با همه کسانی که دارای حساب کاربری در فیس بوک هستند، ارتباط برقرار کرده و به این وسیله اقدام به مبادله اطلاعات مختلف در قالب متن، عکس و فیلم کنند.
همین امر باعث شد برخی از علمای دینی استفاده از آن را غیر شرعی قلمداد کنند و برخی مسئولان هم آن را غیرمجاز بدانند. ترویج بی بندوباری، مطالب و تصاویر منافی عفت و خلاف اعتقادات و ارزش های دینی از جمله دلایل این مخالفت ها بود.
شکی نیست که در کنار محتوای غیراخلاقی و مفسده انگیز در شبکه های اجتماعی، بخاطر حضور افراد از طیف ها و سطوح مختلف اجتماعی، محتوای مفید و قابل استفاده هم کم نیست. اما مرزبندی بین این دو وضعیت کار مشکلی است. بویژه درباره نسل جوان که بخش اعظم کاربران این شبکه ها را شامل می شوند.
همانطور که گفته شد، فیس بوک یکی از پرطرفدارترین شبکه های اجتماعی امروز دنیاست که آمار قابل توجهی از هموطنانمان نیز عضو این شبکه هستند تا جایی که بعضی ها مدعی شده اند؛ بیشترین تعداد عضویت در فیس بوک از آن ایرانیان است!
گذشته از این مساله که باید در جای خود مورد واکاوی دقیق قرار گیرد، عضویت برخی مسئولان دولتی در این شبکه اجتماعی موضوعی است که پس از روی کار آمدن دولت یازدهم خود را نشان داد و برخی پیام های وزرا در صفحه فیس بوکشان در داخل و خارج از کشور خبرساز شد. این اتفاق در حالی افتاد که شبکه فیس بوک در داخل کشورمان فیلتر بود. دور زدن فیلترینگ آنهم توسط مسئولان رده بالای دولتی، مردم را با ابهام روبرو کرد که اگر فیلتر شدن فیس بوک در چارچوب قانون انجام شده، چرا برخی وزرا این حریم را می شکنند و از راه غیرقانونی وارد این شبکه می شوند؟!
به هر حال در یک نگاه کلی، دو دیدگاه در خصوص حضور مسئولان در شبکه های اجتماعی نظیر فیس بوک وجود دارد؛عده ای این حضور را فرصتی برای مردم و مسئولان می دانند که بتوانند با یکدیگر تعامل داشته باشند.
مردم بدون واسطه و به دور از سیر بورکراتیک اداری حرف ها و مشکلاتشان را بیان کنند و مسئولان هم با شناخت بهتری از فضای جامعه به وظایف خود عمل کنند. برخی هم بر این باورند که فضای حاکم بر شبکه های اجتماعی در شان مسئولان مملکتی نیست و ورود در این عرصه در راستای نقشه های دشمنان انقلاب اسلامی است.
اما از این نکته نباید غافل شد که یکی از وظایف شبکه هایی اجتماعی از جمله فیس بوک، رصد اطلاعات آشکار از مردم در سرتاسر جهان است. چرا که بیشتر سازمانهای اطلاعاتی با جمع آوری اطلاعات آشکار و تجزیه و تحلیل آنها به اطلاعات مورد نظرشان دست می یابند.
«جولیان آسانژ» پایه گذار «ویکی لیکس» فیس بوک را تنفر آمیزترین ابزار جاسوسی می داند که تاکنون ایجاد شدهاست و می گوید: «هر کس که نام و مشخصات دوستان خود را به فیس بوک اضافه میکند باید بداند که به شکل رایگان در خدمت دستگاههای اطلاعاتی آمریکاست و این گنجینه اطلاعاتی را برای آنها تکمیل میکند.»
اگر به شیوه ورود به این شبکه و عضویت در آن دقت کنیم متوجه می شویم چنین سخنانی، چندان دور از واقعیت نیست. در این میان آنچه مهم است اینکه شناخت کافی از یک شبکه اجتماعی برای کسانی که از آن استفاده می کنند، ضروری است تا آگاهانه وارد دنیای مجازی شوند و بدانند در چه محیطی حضور پیدا کرده و چه اطلاعاتی رد و بدل می کنند.
این موضوع در خصوص مسئولان از حساسیت بیشتری برخوردار می شود. چرا که گفتگوها و مطالب به ظاهر عادی که بین کاربران و یک مقام دولتی رد و بدل می شود، طبعا از بار اطلاعاتی بیشتری برخوردار بوده و می تواند منبع تحلیل و بررسی های بیگانگان قرار گیرد.
در پایان به نظر می رسد برای محروم نماندن از ظرفیت شبکه های اجتماعی در برقراری ارتباط و تعامل در فضای مجازی و تعامل مردم و مسئولان می توان از شبکه های ایجاد شده در داخل کشور بهره جست که ضریب امنیتی آنها نسبت به شبکه هایی چون فیس بوک بسیار بالاست. نمونه آن هم که اخیرا روی داد؛ عضویت وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در یکی از شبکه های اجتماعی داخلی بود که مورد استقبال خوب کاربران هم قرار گرفت.
