نماینده – رییس مجلس شورای اسلامی در مصاحبه ای با اشاره به وضعیت گرو گانهای آمریکایی گفت: آنها قصد داشتند با استفاده از بهانه گروگانها علیه ایران توطئه کنند که ما با اعلام شرایط آزادی گروگانها جلوی توطئه آنها را گرفتیم. آیت الله هاشمی رفسنجانی در پاسخ به سوالی که آیا اگر مسئله گروگانها حل نشود آمریکا به ایران حمله خواهد کرد،گفت: پس از استقامت ایران و شکست دادن ارتش صدام در جنگ آمریکا از حمله نظامی با ایران مایوس شده است. وی تاکید کرد اگر آمریکا شرایط ایران را برای آزادی گروگانها نپذیرد ایران قطعا آنها را محاکمه خواهد کرد.(۱)
بحران انتخاب وزرای کابینه به ایستگاه مجلس رسید
محمد علی رجایی نخست وزیر با حضوردر مجلس شورای اسلامی به سوال دکتر حسن آیت در خصوص معرفی وزرا پاسخ داد.
دکتر آیت ضمن طرح سوال اظهار داشت : امر خلاف این است که : وزراء تکمیل نشده اند آن هم در این شرایط حساس، مثلا وزیر خارجه، در این شرایط جنگی، در این شرایطی که امارات متحده عربی مدعی مالکیت آن سه جزیره شده است و وزیر خارجه باید دردنیا از این مسأله دفاع کند تعیین نشده است. وزیر دارائی در این شرایطی که کمبود اسکناس هست. و حتی گفته می شود که کمبود اسکناس عمدی بوده است . اسکناس های فرسوده را به جریان گذاشتند . این تقصیری است که انجام شده است. وزیر دارائی نیست. وزیر بازرگانی در شرایطی که مسأله ملی کردن بازرگانی خارجی مطرح است. نیست.
قانون اجازه نمی دهد تا بی نهایت رئیس جمهور مخالفت کند
آیت ادامه داد : اصل ۱۲۲ تکلیف را مشخص کرده است. میگوید به پیشنهاد نخست وزیر و تصویب رئیس جمهور وزراء تعیین میشوند. بنابراین یکی از این دو مقام باید مسؤول باشند. نخست وزیر در چه صورتی مسؤول است؟ نخست وزیر در این صورت مسؤول هست که یا وزراء را معرفی نکرده باشد یا در معرفی کردنشان اهمال کرده باشد یا کسانی را معرفی کرده باشد که شایستگی و صلاحیت نداشته باشند.
مطابق اصل ۱۲۲ قانون اساسی، مطابق اصل ۱۱۰ قانون اساسی و مطابق اصول دیگر، یعنی رئیس جمهور نمی تواند که اگر آقای رجائی گفتند سلمان وزیر خارجه بشود. بگوید نه، نخست وزیر بگوید اباذر او بگوید نه. باید دلیل مشخص وروشنی برای رد وزراء داشته باشد . قانون هم این طور نیست که برای بی نهایت به یک فرد اختیار بدهد که تا هر وقت دلش خواست موافقت نکند.
رجایی : بنی صدر از ابتدا با نخست وزیری من مخالف بود
محمد علی رجایی نخست وزیر در پاسخ به این سوال گفت : انتخاب نخست وزیر با رضایت کامل رئیس جمهور نبود بلکه ایشان از نظر قانونی موافقت کردند که من نخست وزیر باشم و این مطلب را ایشان بعداً هم چه بطور شفاهی و چه در گزارشی که به مردم می دهند بارها یادآوری کرده اند.
ماجرای مخالفت های مکرر بنی صدر با وزرای معرفی شده
نخست وزیر ادامه داد : شاید بیش از مثلا ده نفر برای این سه وزارتخانه آخری که هنوز خالی است معرفی شده باشند. خوب، آقای رئیس جمهورمعتقدند که اگر بنا به تصویب هست، یعنی اگر قانون اساسی اجازه و اختیار تصویب به رئیس جمهور داده است، بنابراین رئیس جمهور میتواند یک کسی را که پیشنهاد میکنند نپذیرد. منتها گرفتاری نخست وزیر در این مسأله این است که اگر نپذیرفت چه کسی حاکم و حکم نخست وزیر است.
دعوت جامعه روحانیت مبارز، وعده رئیس جمهور و …
وی افزود : جامعه روحانیت مبارز دعوتی کردند از نخست وزیر ، رئیس جمهور، رئیس مجلس و دعوت رئیس دیوان عالی کشور به شورای عالی قضائی به موقع نرسیده بود در نتیجه ایشان حضور نداشتند و عده ای از برادران، در آنجا بعد از اینکه مذاکراتی شد در مورد اینکه اگر مطلبی بین نخست وزیر ورئیس جمهور مورد اختلاف بود قبل از اینکه به آن هیأت پنج نفری ارائه بشود، در روزنامه منعکس نشود این مطلب روی کاغذ آمد و رئیس جمهور و نخست وزیر امضاء کردند بعد روحانیت مبارز مسئله وزراء را مطرح کردند رئیس جمهور اظهار داشتند که من انتخاب بقیه وزراء را در اختیار امام گذاشته ام.
رجایی گفت: من هم خیلی خوشحال دو روز دیگر خدمت امام رسیدم و گرفتاری هایم را توضیح دادم نقطه نظرهایم را هم در باره وزرائی که پیشنهاد کرده ام و روی آن وزراء هم اصرا دارم توضیح دادم. امام قبل از هر چیز فرمودند که من میل دارم که اختلاف بین شما رفع بشود درست نیست در این شرایط شما با هم اختلاف داشته باشید اما من در انتخاب وزراء دخالت نمیکنم و امام ما را به گروه ۵ نفری ارجاع دادند. رجایی خاطر نشان کرد: اما بنی صدر پیشنهاد آیت الله موسوی اردبیلی را هم نپذیرفتند. نخست وزیر خواستار برگزاری جلسه غیرعلنی با حضور رییس جمهور برای بررسی این موضوع شد که آیت بر لزوم برگزاری جلسه علنی برای اطلاع همه مردم از این جریان تاکید داشت.(۲)
پی نوشت
۱- اطلاعات ، ۲ دی ۱۳۵۹ ، صفحه ۱۲
۲- مشروح مذاکرات مجلس ، ۲ دی ۱۳۵۹
