نماینده– از یک سو باید اذعان داشت که هر چند مرز میان نقد و مخالفت در ادبیات سیاسی جامعه ما چندان دقیق و تعریف شده نیست و بسیار اتفاق می افتد که نقدهای مفید و سازنده با چماق مخالفت، کنار زده می شوند و گاه نیز مخالفت های گزنده، عنوان نقد می یابند، با این همه، اهمیت اولی به اندازه ای هست، که به بهانه دومی، نتوان از سود آن چشم پوشید. از این رو همه سیاستمداران مدیر و کاردان و مسئول از نقدهای سازنده استقبال می کنند و تنها انسانهای متکبر و دیکتاتور مآب از نقد گریزان هستند.
با این مقدمه باید یادآور شد که به نظر می رسد در فضای سیاسی کشور در نقد دولت یازدهم قصورها و یا حداقل تسامح هایی دیده می شود.در حالی که این دولت هم برای ادامه کار نیازمند نقدهای مفید و سازنده است، و تاخیر این نقدها به بهانه تازه کار بودن دولت، منطقی و پذیرفتنی نیست که در هر نوع سیاست گذاری، برای تصمیم گیری منطقی و اجرای درست، از همان ابتدا در کنار نظر موافقان، نقطه نطرات و نقدهای مخالفان هم لازم هست و واگذاری این امر به آینده ، از اثر گذاری این نقدها و نظرها می کاهد. دولت تازه کار یازدهم در ابتدای کارش در برخی حوزه ها تصمیم هایی می گیرد که در مسیر چهار سال آینده تاثیر خواهد داشت و اگر اکنون این سیاست گذاری ها آسیب شنایی و نقادی نشوند، بعدها نمی توان کاری از پیش برد.
برای نقد دولت و رویکردهای آن، دو حوزه و عرصه قابل شناسایی است:
۱. عرصه سیاست خارجی. در این حوزه با توجه اهمیت مسایل سیاست خارجی و به ویژه به دو دلیل زیر بهتر است از نقدهایی که منجر به ارایه تصاویر مخالفت گونه می گردد، پرهیز شود ؛
۱-۱. با توجه به توافق اولیه ایران و ۵+۱ در مورد برنامه ای هسته ای ایران و فرصت شش ماهه برای موافقت جامع، باید مواظب بود که هر نوع نزاع داخلی سیاسی در این مورد در برداشت های طرف های خارجی مبنی بر اختلافات داخلی تاثیر داشته و در مذاکرات بعدی و نیز پای بندی طرف غربی به تعهدات اولیه اثر خواهد گذاشت.
۲-۱. تاکید رهبر انقلاب بر این نکته که به دولت محترم و تیم مذاکره کننده مذاکره خوش بین هستند و نیز توصیه بعدی معظم له در مورد سازش کار نخواندن دولت و تیم مذاکره کننده معیار و ملاکی برای قضاوت ما خواهد بود.
۲.عرصه مدیریت داخلی.گذشته از حوزه سیاست خارجی، در عرصه مدیریت و سیاست داخلی، نقدهای جدی نسبت به رویه دولت یازدهم وجود دارد که بی توجهی به آنها مسئولیت تاریخی برای همه تحلیل گران و صاحبان نقد و نظر خواهد داشت مهم ترین موارد قابل نقد را می توان به شرح زیر شرح داد:
۱-۲. عدم تحمل مخالفان: هر چند دولت یازدهم با شعارهای اعتدال، فراجناحی، آزادی بیان و … روی کار آمده است و نیز علی رغم اینکه جریان سیاسی رقیب یعنی اصول گرایان تا کنون بیشترین تعامل را با این دولت داشته اند، ولی دولت مردان دکتر روحانی متاسفانه تحمل اندک انتقادهای صورت گرفته را هم برنمی تابند و گاه با ادبیات تهدید آمیز با آنها برخورد می کنند؛ ادبیات تند و تهدید امیز نوبخت، سخن گوی دولت در مجلس ، یک نمونه در این مورد است. به نظر می رسد دولت یازدهم که در عرصه بین الملل رویکرد تسامح و تعامل را در پیش گرفته است در عرصه داخلی به ویژه در برخورد با منتقدان و جریان های رقیب، رویکرد حذف را کرده است.
۲-۲. تخریب و سیاه نمایی از دولت قبلی: متاسفانه دولتمردان دکتر روحانی و خود ایشان همچنان در فضای تبلیغات انتخاباتی سیر می کنند و پیوسته به نقد دولت قبلی مبادرت می ورزند ، به گونه ای که در گزارش عملکرد صد روزه دولت از سوی رییس جمهور، از ۱۰۰ دقیقه وقت اختصاصی، ۳۵ دقیقه به تشریح ضعف ها و کاستی های دولت قبلی سپری شد.در حالی که اکنون زمان نقد دولت قبلی نیست کار این دولت پایان یافته است و این نقدها هیچ اثری در رویه آن دولت ندارد و تنها اثرش توجیه رفتارهای دولت فعلی است. نکته جالب این است که امروز در ادبیات دولت فعلی از عبارت هایی استفاده می شود که روزگاری دولت احمدی نژاد به دلیل همان تعابیر نقد می شد. یک نمونه از آن استفاده از تعبیر تورم «نطقه به نقطه» است، دولت برای اینکه نشان دهد تورم کاهش یافته است ار این تعبیر استفاده می کند، این در حالی است که در زمان تبلیغات انتخاباتی دوره دهم، وقتی احمدی نژاد از این تعبیر در مناظره ها استفاده کرد، صدای منتقدین جناح مقابل بلند شد که ما در اقتصاد چیزی به نام تورم نقطه به نقطه نداریم.
۳-۲. ایجاد فضای یاس و نگرانی. دولت تدبیر و امید ، در عمل با بزرگنمایی ضعف ها و مشکلات کشور، فضایی از ناامیدی و نگرانی را ایجاد کرده است:
مباحث مطرح شده در مورد خالی بودن صندوق ذخایر ارزی، گذشته از این که در داخل نگرانی هایی را ایجاد کرد، موجب خوشحالی دشمنان و امیدواری آنها در اثر بخشی تحریم ها گردید.
بحث کمبود منابع تامین یارانه های نقدی و احتمال حذف قشرهایی از مردم از دریافت یارانه و یا احتمال حذف یارانه نقدی و تبدیل آن به شیوه های نامشخص دیگر، مورد دیگری است که لرزه بر تن اقشاری از طبقات متوسط و پایین جامعه انداخته است که زندگی خودشان را با یارانه نقدی فعلی تنظیم کرده اند.
گزارش ۱۰۰ روز اول دولت توسط رییس جمهور و ترسیم چهره تیره و اسف بار از اقتصاد کشور ، وضعیت تورم و… ، مورد دیگری است که با استقبال شبکه هایی مانند بی بی سی فارسی مواجه شد . به گونه ای که این شبکه در گزارشی، به این اظهارات صحه گذاشت.
بزرگ نمایی نقاط ضعف طرح های ملی صورت گرفته در دولت سابق مثل مسکن مهر، سفرهای استانی، سهام عدالت و…موارد دیگری است که نشان می دهد گویا آرامش روانی فضای جامعه چندان برای این دولت اهمیت ندارد.
۴-۲. مدیریت واگنی. یکی از نقدهای رییس جمهور فعلی به رییس جمهور قبلی، بحث عزل و نصب ها بود و تعبیر «مدیریت اتوبوسی» در زمان تبلیغات انتخاباتی، یکی از سر فصل های نقدهای مربوط به دولت احمدی نژاد شده بود، اما متاسفانه دولت یازدهم در این مورد،همان رویه را با شدت بیشتری در پیش گرفت و همه مدیران ریز و درشت کشوری را تغییر داد و علی رغم وعده ای که در مورد استفاده از همه جریان های سیاسی در دولت اعتدال گرای خودش داده بود، جز چند چهره، از جریان های سیاسی مهم کشور استفاده ای نشد.
به هر صورت، امروزه رفتارهایی از دولت یازدهم در عرصه های مختلف مدیریتی دیده می شود که نقدهای جدی بر آنها وارد است و این رسالت فعالین سیاسی و رسانه ای است که با تبیین ضعف ها و کاستی های دولت، آن را در ادامه راه یاری نمایند.
# فاطمه امیری
