منظور رییس جمهور از “ضمیمه اجرایی” توافق ژنو چه بود؟

رئیس جمهور در مصاحبه تلویزیونی دیشب از ضمیمه اجرایی توافقنامه ژنو سخن گفت و این سوال را به وجود آورد که محتوای این ضمیمه چیست و آیا ابهامات موجود در تفاوت سخنان مقامات کشورمان با اظهارات طرف غربی از این ضمیمه ناشی می شود؟

به گزارش نماینده رئیس‌جمهور در گفتگوی تلویزیونی شب گذشته در پاسخ به این سؤال که برخی شائبه‌ها بر سر این است که در جزئیات سند امضاء شده ما و شش کشور مواردی هست که در سند نیامده آیا این درست است، گفت: سند توافق ما همین است. ممکن است ضمیمه اجرایی وجود داشته باشد.

روحانی گفت: هیچ چیز پنهانی وجود ندارد، ممکن است ضمیمه برای اجرای این مسائل باشد. توافق این است که چند بانک در دنیا فعالیت‌های بانکی ما را ساپورت و دنبال کنند اینکه در این بانک‌ها چگونه تعامل کنیم یا کمیته مشترکی است که باید این توافق را برای اجرایی شدنش دنبال کند.

رئیس‌جمهور ادامه داد: ممکن است یک سند ضمیمه یا الحاقیه‌ای برای اجرا داشته باشیم اما سند همین چیزی است که منتشر شده است یعنی همه آن اصول اصلی؛ اصلاً در این توافق مهم نیست در این شش ماه چه چیزی انجام می‌گیرد مهم این است ما سر اصول با یکدیگر توافق کردیم.

به گزارش نماینده از سوی دیگر قبل از انتشار متن توافق ایران و ۵+۱ کاخ سفید متنی را منتشر ساخت که آن توافقنامه را تشریح می کرد .

در این متن که با عنوان برگه اطلاعات (Fact sheet) منتشر شده، آمده بود که ایران و گروه ۱+۵ به مجموعه‌ای از درک‌های اولیه رسیدند که پیشرفت برنامه هسته‌یی ایران را متوقف می‌کند و آن را از نظر جنبه‌های کلیدی عقب می‌راند.

در نگاه اولیه و با توجه به لحن جانبدارانه متن، به نظر می رسد که متن منتشر شده کاخ سفید  صرفا تفسیری است بر توافقی که در ژنو انجام شده، یا مثلا خلاصه سازی و شفاف کردن متن منتشر شده برای افکار عمومی.

اما نگاهی دقیقتر به متن منتشر شده کاخ سفید نشان می دهد که این متن، "کمی بیش تر از یک تفسیر" است و نشان دهنده جزییاتی است که در قالب تفسیر نمی گنجد. مثلا در متن کاخ سفید آمده است:گروه ۱+۵ متعهد شده است که ۴۰۰ میلیون دلار به صورت کمک‌های تحصیلی دولتی از صندوق‌های ایرانی محدودی مستقیما به موسسات آموزشی شناخته شده در کشورهای ثالث انتقال یابد تا هزینه‌های تحصیلی دانشجویان ایرانی تسویه شود.

این را مقایسه کنید با بخش متناظر در بیانیه رسمی که در آن آمده است : پرداخت مستقیم شهریه به دانشگاه‌ها و دانشکده‌ها برای دانشجویان ایرانی شاغل به تحصیل در خارج از کشور تا مبلغ توافق شده برای یک دوره شش ماهه.

به عبارت دیگر، در حالی که متن رسمی بیانیه صرفا عبارت "رقم توافق شده" – بدون توضیح بیشتر در مورد میزان توافق و اینکه کجا و در چه متنی این مبلغ، مورد توافق قرار گرفته و ذکر شده – را به کار می برد، اما متن کاخ سفید مشخصا این رقم را ۴۰۰ میلیون دلار اعلام می کند.

متن کاخ سفید همچنین نشان دهنده اعداد و ارقام دیگری است. مثلا: "در مدتی که ایران به تعهداتش عمل می‌کند، ۴.۲ میلیارد دلار از فروش‌های نفت اجازه پیدا می‌کند به صورت اقساط به ایران انتقال یابد." از این گونه اعداد و ارقام، چه در زمینه مشوق های اقتصادی و چه در زمینه جزییات تکنیکی موارد متعدد دیگری نیز در متن کاخ سفید وجود دارد که برخی از آنها البته مشخصا از جنس تفسیر است، اما بعضی دیگر نیز در قالب تفسیر نمی گنجد و اشاره به یک توافق دارد.

برای مثال مشخص است که اعدادی از جنس ۴۰۰ میلیون دلار نمی تواند صرفا یک "تفسیر" ساده باشد و در واقع اشاره به آن چیزی است که در متن رسمی، تحت عنوان "آنچه توافق شده" آمده است.

به گزارش الف به نظر میرسد متن رسمی منتشر شده خلاصه شده یک متن توافق کاملتر با حذف جزییات یا ضمائم است و متن کاخ سفید دربرخی موارد آمیخته ی راست و ناراست با این جزییات یا ضمائم یا تفاسیر یا توافقات قبلی یا مسائل دیگر.

سوالی که با این ابهامات و نیز سخنان دیشب رئیس جمهور در افکار عمومی ایجاد شده این است که وزارت امور خارجه با چه توجیهی این بخش مهم از توافقنامه که به صورت مشخص و مصداقی برخی از ارقام مورد اشاره و برخی از تعهدات جمهوری اسلامی و طرف مقابل را قید کرده از مردم پنهان کرده است؟

به گزارش رجا نیوز چرا آمریکا تنها دقایقی پس از حصول توافق ژنو، با استناد به اطلاعاتی که در متن ضمیمه اجرایی آمده است، در توضیح توافقنامه ژنو، بیاینه یا "برگه اطلاع رسانی" را منتشر کرده است ولی دیپلمات‌های ایرانی از انتشار این بخش از توافقنامه ابا دارد؟