از ازدواج و اغفال تا انزوای اجتماعی

نماینده – مریم شمسایی^*؛ دربخش قبلی این مقاله به بررسی قدرت اثرگذاری رسانه ها، چیستی سبک زندگی و در نهایت اثرگذاری رسانه ها بر سبک زندگی پرداختیم. در بخش دوم این یادداشت به برخی از معضلات و مشکلاتی که با ظهور رسانه های سایبری در جامعه ما ایجاد شده است، اشاره می کنیم:

۱) افزایش جرائم رایانه ای

از تاثیرات مهم شبکه های اجتماعی مجازی بر سبک زندگی، به وجود آمدن جریان web۱، web ۲ و اخیراً web ۳ است که پایه گذار بسیاری از شبکه های مجازی شده است، و می توان پرکاربرترین آن ها را فیس بوک نامید.

این شبکه مجازی به افراد این امکان را می دهد تا به راحتی با ساختن یک صفحه به نام خود بتوانند تمام مشخصات و عکس های شخصی و گاهاً خانوادگی خود را با دیگران به اشتراک بگذارند و این رفتارها در میان مدت باعث کاهش حساسیت افراد نسبت به ریشه ها و باورهای دینی می شود و دست افراد سودجو را برای اخاذی و اغفال کاربران باز می گذارد.

در واقع شهروندان به راحتی و به گونه ای داوطلبانه اطلاعاتی از خود در رسانه های مجازی به اشتراک می گذارند، که شاید اگر کسی در دنیای حقیقی این اطلاعات را از آنها بخواهد، هرگز به او ندهند.

متاسفانه یکی از قربانیان فضاهای مجازی زنان و دختران هستند. بسیاری از پرونده های حاصل از جرائم اینترنتی مربوط به اغفال زنان ودختران است.

۲) ازدواج اینترنتی؛ فرهنگ نادرست

متاسفانه واقعیت تلخی که بسیاری از خانواده ها با آن مواجه شده اند دوستی های اینترنتی است که چت روم ها مولد آنها هستند و توانسته اند جایگاهی در فرهنگ مان باز کنند.

ورود اینترنت و بدنبال آن شبکه های مجازی به جوامع در حال توسعه مثل ایران که سبک زندگیشان متاثر از ریشه های دینی است در کنار تمام محاسنی که داشته مضرات بیشماری نیز دارا است از جمله پدیده نوظهوری بنام ازدواج اینترنتی!

ازدواج اینترنتی زمانی جایگاهی در جامعه ما پیدا کرد که جوانان رو به عضویت در شبکه های مجازی و تالارهای گفتگو آوردند. در حالی که ازدواج های با نظارت والدین، افراد با تجربه و مشاوره های پیش از ازدواج به طلاق منجر می شود چگونه می شود انتظار داشت دو نفر با اتکا به دو صفحه مجازی در دنیای بی هویت اینترنت ازداوج موفقی داشته باشند!؟

۳) عضویت در شبکه مجازی و انزاوای فردی

با ابداع و گسترش رسانه های جدید، تحقیق در مورد اثرات آنها بر روی سبک زندگی و ارتباطات فردی نیز شدت می گیرد. این سوال که آیا عضویت در شبکه های مجازی باعث  انزوای فردی می شود یا خیر، موضوع مورد بحث دانشمندان ارتباطات است.

بسیاری از محققین براین باورند که عضویت در این شبکه ها بر بهتر شدن ارتباط گیری افراد کمک می کند و فرد احساس تنهایی نمی کند. در مقابل، بعضی از صاحب نظران براین باورند که عضویت در این شبکه ها ارتباطات اجتماعی و خانوادگی افراد را تحت الشعاع قرار می دهد و فرد به جای برقراری ارتباط مستقیم و شخصی رو به ایجاد ارتباط آنلاین می آورد و در دراز مدت با کاهش ارتباطات اجتماعی دچار انزوا می شود. در سبک زندگی اسلامی- ایرانی که توام با باورهای دینی است تاکید بسیار بر «صلحه رحم» شده در حالی که شبکه های مجازی فرد را سوق می دهند بر ارتباط گیری فردی نه خانوادگی و جمعی.

در پایان شاید ذکر این نکته خالی از لطف نباشد که خانواده ها برای جلوگیری از اعتیاد جوانان به اینترنت، عضویت در شبکه های مجازی، کاهش اطمینان در روابط و … که در ایران رشد روز افزونی دارد از مراجع قانونی انتظار نظارت و سامان دهی بیشتر شبکه های مجازی که بر سبک زندگی مان تاثیر گذار بوده را خواستار هستند.

* کارشناس ارتباطات و رسانه