اصالت اشتغال؛ اصالت وظیفه

معاون رئیس جمهور بر چه پایه فکری دور بودن از شغل و محیط کاری را در طولانی مدت به ضرر زنان میداند؟ این جملات به ظاهر ساده ریشه در نگرش نادرست به زن و جایگاه انسانی اجتماعی او دارد که در بالاترین سطوح دولت موسوم به تدبیر و امید رسوخ یافته است.

 

عنایتی که اسلام به بانوان دارد بیشتر از عنایتی است که بر مردان دارد. مردان بر ملت‌ها حق دارند و زن‌ها حق بیشتر دارند. زنها مردان شجاع را در دامن خود بزرگ می‌کنند. قرآن کریم انسان‌ساز است، و زنها نیز انسان‌ساز. وظیفه زن‌ها انسان‌سازی است. اگر زن‌های انسان‌ساز از ملت‌ها گرفته بشود، ملت‌ها به شکست و انحطاط مبدل خواهند شد، شکست خواهند خورد، منحط خواهند شد.

امام خمینی ـ صحیفه نور  ۲۳/ ۱۲/ ۱۳۵۷ ـ ج ۶، ص ۲۹۹ و ۳۰۰

 

شهیندخت مولاوردینماینده – لعیا منصوری؛ سرکار خانم شهیندخت مولاوردی معاون رئیس جمهور در امور زنان و خانواده در پاسخ به سؤالی درخصوص سرنوشت موضوع افزایش مرخصی زایمان گفته است: «این در درازمدت به ضرر زنان است و باعث حذف زنان از جامعه می‌شود!» باید از خانم مولاوردی پرسید بر چه پایه فکری دور بودن از شغل و محیط کاری را در طولانی مدت به ضرر زنان می‌داند. این جملات به ظاهر ساده ریشه در نگرش نادرست به زن و جایگاه انسانی اجتماعی او دارد که مع‌الاسف در بالاترین سطوح دولت موسوم به تدبیر و امید رسوخ یافته است.

 

اینکه تصور کنیم پرداختن به وظیفه مادری، پرستاری از فرزند و صرف وقت بیشتری برای رسیدگی به او، به فرض حذف زنان در بلندمدت از جامعه، برای آنان مضر است، برخاسته از اصالت دادن به حضور و فعالیت اجتماعی است. حضور و فعالیت اجتماعی نه برای زنان که حتی برای مردان نیز اصالت ندارد. اصالت با عبودیت و انجام وظیفه‌ای است که در شرایط زمانی و مکانی مختلف برای هر فرد اعم از زن و مرد، متعین می‌شود. بر این اساس نه تنها می‌توان مواردی از قبیل اعتراض حضرت صدیقه طاهره (س) به ماجرای سقیفه، سکوت ۲۵ ساله امیرالمؤمنین (ع)، صلح امام حسن (ع) و قیام سیدالشهدا (ع) را فهم و درک کرد، بلکه هیچ تعارضی نیز میان آنها دیده نمی‌شود. به تعبیر دانشمند فرزانه حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، سیره اهل بیت همچون شیوه و منش یک انسان ۲۵۰ ساله است و تعارضی ندارد.

 

حال بر این اساس مهم نیست که زن حضور ظاهری داشته باشد یا نداشته باشد. آنچه اهمیت دارد ایفای نقش الهی و اجتماعی است. نقشی که منافع مادی و معنوی آن نه فقط به مردان یا زنان که به کل جامعه خواهد رسید.

لازم نیست زن باشی تا بدانی بزرگ کردن فرزند کاری بس مهم و البته طاقت‌فرساست. حال اگر زن شاغل هم باشد باید غیر از همسرداری و فرزندداری، دغدغه کار بیرون از خانه را هم به آن افزود. در چنین شرایطی آیا زن خواهد توانست نقش محوری و اساسی مادری را به نحو احسن به جای آورد؟ چه بر سر جامعه‌ای خواهد آمد که کودکانش یا در مهدکودک‌ها مادر را درک نکرده‌اند و یا زیر دست مادری پرورش یافته‌اند که مدام در رفت و آمد و اضطراب شغل بیرون بوده است؟ آثار فاجعه‌بار تجربه غرب درباره زن و خانواده که محصول غرق شدن در گرداب نفسانیت و شهوات است، نمونه روشنی است از عاقبت مسیری که برخی پیش روی زن و خانواده ایرانی ترسیم می‌کنند.

 

این نگرش به زن و جایگاه انسانی اجتماعی او ریشه در فاصله گرفتن جامعه از منابع و آموزه‌های اصیل دین درباره زندگی دارد. متأسفانه این شکاف و فاصله روز به روز در سایه ترویج و تطهیر شیوه زیست غربی و رواج مصرف‌گرایی و تجملات بیشتر می‌شود. و باز هم متأسفانه صدا و سیما و دیگر رسانه‌ها و دستگاه‌های فرهنگی نه تنها مانعی برای چنین تبلیغاتی نیستند که خود نیز در آن مشارکت دارند.

 

در سیره بزرگان دین ما هیچ‌گاه حضور فیزیکی در اجتماع یک اصل و باعث افتخار در زندگی زنان نبوده است. در زندگانی حضرت زهرا (س) تا قبل از غائله سقیفه و فدک موارد نادری از ظاهر شدن در اجتماع می‌بینید. و به عکس در ماجرای مذکور حضور ایشان بسیار پررنگ و فعال است. به همین سیاق می‌توان سیره حضرت زینب (س) را مورد مداقه قرار داد. بنابراین حضور یا عدم حضور هیچ کدام اصالت و موضوعیت ندارد. بلکه وظیفه الهی و انسانی است که در هر مقطعی تعیین کننده مشی افراد بشری است.

 

غرض نفی حضور اجتماعی زنان نیست، چنانکه در روش امام خمینی و رهبر معظم انقلاب نیز نه تنها چنین چیزی دیده نمی‌شود، بلکه بر حضور فعال زنان در عرصه‌های اجتماعی به ویژه مقاطع حساس تأکید شده است. مقصود تشخیص اولویت‌ها و تقسیم کارکردها و وظایف است. کم نیستند اندیشمندانی که با تیزهوشی دریافته‌اند مسئولیت اصلی و اول زن، تربیت و پرورش است. حتی با نگاه مادی نیز اگر زن در مادر بودن خود کوتاهی نکند، مسیر توسعه و پیشرفت برای بشر هموارتر خواهد بود.

 

اگر معاون محترم رئیس جمهور در امور زنان و خانواده به فکر منفعت زنان و در واقع نفع کل جامعه است، می‌تواند پیگیر مواردی از قبیل بیمه زنان خانه‌دار شود. ایشان باید با توجه عنوان معاونت امور زنان و خانواده در قبال مقدس‌ترین و اصلی‌ترین هسته اجتماع یعنی خانواده نیز احساس وظیفه نماید.

 

گرچه از نظر خانم مولاوردی سه ماه مرخصی بیشتر، ضرر محسوب می‌شود و بنابراین زنان خانه‌دار در بالاترین مرحله ضرر و زیان قرار دارند، اما نگارنده به عنوان یک زن خانه‌دار افتخار می‌نماید که وقتش را صرف تربیت فرزندانش به عنوان آینده‌سازان کشور می‌کند و سعادت دنیوی و اخروی خود و جامعه را در آن می‌بیند.