نماینده؛ دوره جوانی دوره شور و شعور است، دوره ای که هر فردی آن را طی می کند و در مدتی از زندگی اش این درّ ناب را نگهداری می کند. این عطیه ای است که خدا بر ثروتمند و فقیر بخشیده است؛ این درّ گرانبها اما چگونه مصرف می شود. چطور باید دوران خوش جوانی را گذراند تا در دوره کهولت حسرت آن برجای نماند؟!
«دوره جوانى، دوره توانایى است. این توانایى در چه چیزهایى باید به کار برود؟ به اعتقاد من، باید عمدتاً در تحصیل علم، در ایجاد صفاى نفس و روحیه تقوا در خود و ایجاد نیروى جسمانى در خود – که ورزش باشد – به کار رود. این سه مورد، عمده است. یعنى اگر در یک جمله کوتاه از من بپرسند که شما از جوان چه مىخواهید؟ خواهم گفت: تحصیل، تهذیب و ورزش. من فکر مىکنم که جوانان باید این سه خصوصیت را دنبال کنند. تحصیل، اعم از تحقیق و کارهاى علمى هم هست. چون این نیرو در جوانان هست، بایستى در کار تحصیل علم خیلى تلاش کنند. امروزه آنطور که شنیدهام، در دانشگاه ها جوانان خیلى گُرده زیر بار کار علمى سخت نمىدهند؛ این چیز خیلى خوبى نیست. چطور ما به جوانى که تحصیل علم نمىکند، دوره دبیرستان را متوقّف گذاشته و به دانشگاه نمىرود، توصیه مىکنیم که برو درس بخوان؛ اما به آن دانشجویى که در دانشگاه کار علمى سخت نمىکند، توصیه نکنیم که کار علمى بکن؟ واقعاً بیاید دانشگاه چه کند؟ باید به دانشگاه بیاید که علم پیشرفت کند. به نظرم مىرسد که جوانان بایستى در کار تحصیل علم، حقیقتاً از نیروى جوانیشان مایه بگذارند.
کارى که ما باید به عنوان مسؤولان کشور بکنیم و نیز همه کسانى که مىتوانند و به کشور علاقهمندند – اعم از دولت و غیر دولت و بخشهاى مخصوص جوانان – این است که میدان براى فعالیت صحیح و سالم جوانان باز شود. حالا مثلاً جوانى به مقوله ادبیّات علاقهمند است، یا جوانى به مقوله اقتصاد علاقهمند است. طبیعتاً اقتصاد آزمایشگاه ندارد؛ اما ناگهان اعلام مىشود که فلان اقتصاددان کشور یا خارج از کشور، در فلان جا جلسه درس یا سمینار دارد و مىخواهد سخنرانى ایراد کند. این براى جوانى که به این مقوله علاقه دارد، خیلى معنا دارد. بلیط بگیرد، فوراً برود خودش را برساند و از استاد سؤال کند. اینها همهاش هیجان است. یعنى اگر به توفیق الهى، با همین روندى که از اوّل انقلاب هم پیش رفته، میدان کار و فعّالیت در مقابل جوانان گشوده شود، جوانان خواهند توانست آن هیجان جوانى را که جزو برکات جوانى است، ارضاء کنند." (بیانات مقام معظم رهبری در جمع جوانان ۷۷/۲/۷)
بخش اعظمی از زندگی یک جوان که باید در تحصیل و تهذیب و ورزش باشد در سیستم آموزشی می گذرد؛ که این مهمترین بخش زندگی و دوره شکل گیری بنیادهای فکری اوست. شور و شعور، هیجان و احساسات، تخیل و اندیشه او در این محیط ها پرورش پیدا می کند. اما نحوه پرورش آن اهمیت زیادی دارد.
جوانان دهه سوم و چهارم بعد از انقلاب بیشتر آمال و آرزویشان را در ورود به دانشگاه می بینند. اما این دانشگاه که مرکز آرزوی این نسل است چه ویژگی دارد و چه نسبتی با آرمان های انقلاب دارد؟! بعد از انقلاب فرهنگی در سال ۵۹ برنامه ریزی برای تاسیس دانشگاه اسلامی پایه ریزی شد. اما متاسفانه تا به امروز شاهد چنین دانشگاهی نبوده ایم و برخلاف آن بوی سکولاریسم و اومانیسم فضای دانشگاه های ما را آلوده کرده است. اما دانشگاه اسلامی باید چه ویژگی هایی داشته باشد. مقام معظم رهبری سال هاست که از فضای دانشگاهی مطالبه اسلامی شدن دارند.
ایشان در مورد ویژگی دانشگاه اسلامی بیان کرده اند:
– از دانشگاه همیشه و در همه جا این انتظار هست که محل جوشش و اوج دو جریان حیاتی در کشور باشد اول جریان علم و تحقیق دوم جریان آرمان گرایی و آرمان خواهی و هدف گذاری های سیاسی و اجتماعی. کمتر محیطی را (شاید محیط دیگری را نشود پیدا کرد) می توان پیدا کرد که مثل دانشگاه این دو جریان در آن به طور موازی همواره جوشش داشته باشد، هم جریان علم و تحقیق که مایه حیات جامعه و عزت جامعه است و عزت علمی به دنبال خود عزت اقتصادی، عزت سیاسی، عزت بین المللی را می آورد در دانشگاه هاست و هم آن مساله ی آرمان گرایی که به ظاهر به مساله علم ارتباطی ندارد اما در همه جای دنیا انتظار از دانشگاه ها به خاطر حضور دانشجو این است که در زمینه ترسیم آرمان ها و گرایش به تحصیل این آرمان ها و رسیدن به این آرمان ها دانشگاه فعال باشد. (۲۴/۹/۸۷)
– اگر بخواهید دانشگاه علمی هم بشود باید اسلامی بشود از شاخصه های اسلامی شدن علمی شدن و عمیق شدن است خودباور بودن استاد و دانشجوست اتکا به نفس داشتن استاد و دانشجوست . همه مساله این است که حالا یکی با پیراهن آستین کوتاه بیاید یکی با چهارتار موی پیدا بیاید مسائل اسلامی کردن که این نیست البته یکی از خصوصیات دانشگاه اسلامی این است که تدین در آن وجه غالب است. (۶/۱۲/۷۶)
– اسلامی بودن دانشگاه یعنی دانشگاهی که بتواند علم را در خود بجوشاند همچنان که یک روز در بین مردم این حالت را به وجود آورد در حالی که با علم هیچ رابطه ای نداشت. (۶/۱۲/۷۶)
– دانشگاه اسلامی دانشگاهی شکوفا و پر نشاط است دانشگاهی است که در آن علم عزیز است و عالم عزیز است استاد کرامت دارد و دانشجویی عبادت است. (۶/۱۲/۷۶)
شروع سال تحصیلی جدید فرصت مناسبی است تا هم دانشجویان و هم اساتید بار دیگر نگاهی به دانشگاه و فاصله آن با دانشگاه اسلامی داشته باشند.
پرونده وضعیت آموزش مجالی شد تا پایگاه اطلاع رسانی «نماینده» اوضاع آموزشی را زیر ذره بین قرار دهد و توجه دوباره ای به این موضوع داشته باشد.
این پرونده شامل: مصاحبه با محمد مهدی زاهدی رئیس کمیسیون آموزش ، گزارشی از وضعیت آموزش در ایران، مصاحبه با دکتر علی احمدی وزیر سابق آموزش و پرورش و استاد دانشگاه علم و صنعت، همراه با یادداشت یکی از دانشجویان دکتری مدیریت آموزشی است که با نگاه جدیدی به سیستم آموزشی ایران خواهد پرداخت.
ادامه دارد …
