به گزارش «نماینده» رسول جعفریان طی یادداشتی به تبیین ارتباط مسجد هدایت و آیت الله طالقانی با انقلاب اسلامی پرداخته است. بخش هایی از این یادداشت بدین شرح است:
مساجد خاصی در تهران پایگاه انقلاب اسلامی بود و از میان این مساجد، مسجد هدایت با هدایت آیت الله طالقانی یکی از جدیترین آنها بود.
بر اساس اسنادی که منتشر شده و بیشتر آن حاوی برنامه های مذهبی ارائه شده در آن و عمدتا سخنرانی منبری هایی است که در آنجا سخن می گفتند، می تواند سیر فعالیت این مسجد را در طول این چند سال به ویژه از حوالی سال ۴۰ تا ۵۷ به دست آورد.
امامت مسجد مزبور در اختیار آیت الله طالقانی بود اما هر بار که ایشان به زندان می رفت یا ممنوع المنبر می شد، سخنرانان دیگری در این مسجد و بیشتر شب های جمعه سخنرانی داشتند.
مقایسه سخنرانان این مسجد نشان می دهد که هیچ کس صراحت لهجه آیت الله طالقانی را نداشته و ایشان تقریبا بی پرده و صریح به انتقاد از اوضاع می پرداخته است. مسائل اخلاقی جامعه به طور عمده، استبداد و نبود آزادی و انتقاد از بسیاری از سیاست های جاری، از مسائلی است که به خصوص آیت الله طالقانی در طول سال های ۴۱ – ۴۳ مطرح می کرد تا آن که به زندان افتاد.
مروری بر سخنرانی های آیت الله طالقانی می تواند مطالبات ایشان را به عنوان یک چهره انقلابی در آن سال ها نشان دهد. علاوه بر آن که می تواند دیدگاه های وی را در زمینه های مختلف توضیح دهد. مباحث زیادی در فرمایشات وی در باره مسائل مربوط به زنان وجود دارد که گرچه نمی توان دقیقا به آنچه گاه مأموران ساواک گزارش کرده اند استناد کرد، اما به هر حال، حاوی نکات تازه ای است. از جمله مخالفت با حق رأی زنان که گاه با استناد به قانون اساسی و گاهی هم با توجه به برخی از استدلاهای اجتماعی مطرح می شد.
سخنرانی های آیت الله طالقانی در سال ۵۰ نیز شدید است و از این که دایما تحت کنترل است گلایه دارد. این که روحانیون مبارز را گرفته و زندانی می کنند، مورد تأکید اوست:
روز ۲۰ / ۸ / ۵۰ سید محمود طالقانی سخنرانی نمود و اظهار داشت: کسی نیست از این احمق ها بپرسد که ما آخوندها چه می خواهیم؟ آیا طالب مقام هستیم یا دنیا؟ از اینها گذشته، یک آخوند چه می تواند بکند که این قدر مزاحمت تولید می کنند. فقط باید بگویم که این جلادان و رشوه خواران از اعمالشان می ترسند که ما آنها را رسوا می نماییم.
در بیشتر شب ها، گزارشگران ساواک اسامی چهره های شناخته شده حاضر در مسجد را ثبت می کردند که از آن جمله سحابی و بازرگان و احمد رضایی و عده ای دیگر هستند.
برنامه های این مسجد به طور معمول هماهنگ با برنامه های مسجد جلیلی یکی دیگر از مساجد انقلابی بود که آقای مهدوی کنی در آنجا فعالیت داشت. البته از حوالی سال ۴۷ حسینیه ارشاد مطرح شد و نسل جدید مذهبی و دانشجویان بیشتر به آن مکان می رفتند.
