«نماینده»؛ همایون یوسفی*/ شرایط محیط زیستی کشورمان در حال حاضر بسیار شکننده است. معتقدم بهطورکلی فارغ از بحثهای مدیریتی توجه بالایی نسبت به محیطزیست نداشتهایم و چندان در این زمینه موفق عمل نکردهایم.
به عبارت دیگر روندی که طی ۳۰ سال اخیر نسبت به محیطزیست داشتهایم روند مطلوبی نبوده است و لازم است که دولت بهصورت جدی در این مسئله ورود کند.
نکته مشخصی که درباره محیطزیست وجود دارد این است که متأسفانه امروز سیاست جامعی برای بحثهای مربوط به محیطزیست کشور وجود ندارد و چون سیاستی وجود ندارد برنامهای نیست و زمانی که برنامه نباشد مشکلات محیط زیستی به حال خودشان رها میشوند.
در حقیقت عدم تعریف وظایف حاکمیتی برای سازمان محیطزیست یک خطر جدی برای محیطزیست کشور محسوب میشود. به همین دلیل امیدواریم که بتوانیم در جهت قانونی جایگاه سازمان محیطزیست را ارتقاء بیشتری دهیم و یک نقش حاکمیتی برای این موضوع تعریف کنیم.
باید مشکلات محیطزیستی را از اولویتهای بودجهریزی و برنامهنویسی کشور قرار دهیم. چون مطمئناً یکی از مهمترین مشکلات پیش روی کشورمان در آینده نزدیک بحثهای محیط زیستی است. اگر این مهم محقق شود جایگاه سازمانهای مختلف در وزارتخانهها مشخص و هدفگذاری برای آنها انجام میشود.
بحث آلودگی آبوهوا در همه نقاط کشور وجود دارد و به نظر میرسد برطرف نکردن مشکلات این حوزه باعث خواهد شد تا این مسائل در آینده نیز ادامه خواهد یافت.
مؤلفههای بسیار زیادی در افزایش میزان آلودگی هوا و بهطورکلی مشکلات محیط زیستی وجود دارد و شاید امری ناممکن باشد که بخواهیم تأثیر تنها یک عامل خاص را در این رابطه بررسی کنیم.
باید بتوانیم بحث محیطزیست را در نظام بودجهریزی و برنامهنویسی کشور از اولویتهایمان قرار دهیم و برای هریک از پدیدههای محیط زیستی یک تعریف و آسیبشناسی علمی داشته باشیم و به دنبال آن راهکارهای علمی ارائه دهیم. آن زمان این راهکارها باید به اجرا برسند.
باید این نکته را نیز متذکر شد که مطمئناً بسیاری از بیماریها متأثر از عوامل محیطی هستند و این مهم سلامت مردم را تحتالشعاع قرار میدهد. به این شکل که هراندازه آلودگیهای محیطی بیشتر شوند به همان اندازه نیز سلامت مردم اعم از سلامت روحی و سلامت جسمی به خطر خواهند افتاد.
یکی از مهمترین و بهترین طرحهایی که تاکنون درباره حل مشکلات محیط زیستی بهویژه در موضوع آلودگی هوا دولت به مجلس ارائه کرده است، طرح کاهش آلودگی هوا است که از جمله بندهای مندرج در این طرح میتوان به موضوع حملونقل عمومی، کیفیت سوخت خودروها، وظایف سازمانهای مختلف در قبال کاهش و جلوگیری عوامل دخیل در امر آلودگی هوا و… اشاره کرد.
در حال حاضر خانم ابتکار و همکارانشان در سازمان حفاظت از محیطزیست و همچنین نمایندگان مردم در مجلس در حال پیگیری و بررسی این طرح هستند. امیدواریم که هرچه سریعتر طرح کاهش آلودگی هوا بهصورت قانون درآید.
البته ناگفته نماند موضوع حفاظت از محیطزیست و توجه به این مسئله آنقدر مهم است که در سند برنامه ششم توسعه به آن نگاه جدی شده است. بنابراین جای امیدواری دارد که بحثهای محیط زیستی در نظام برنامهنویسی پررنگتر شود.
متأسفانه پراکندگی در حوزههای اجرایی محیطزیست بالا است و الزامات و نظارتهای قانونی بر دستگاههای مسئول اندک. اگر ما بتوانیم از جهت قانونی الزاماتی را به دستگاههای اجرایی برای حفاظت از محیطزیست ایجاد کنیم گام مهمی برای جلوگیری از این پراکندگی برداشتهایم.
این مسئله بسیار حائز اهمیت است. بهطور مثال وزارت نفت، وزارت کشاورزی و وزارت نیرو سه وزارتخانه مهمی هستند که نقش مؤثری در پدیدههای زیستمحیطی ایفا میکنند اما متأسفانه الزامات قانونی که بتواند این دستگاهها را موظف به پاسخگویی کند کم است.
امیدوارم اهرمهای نظارتی برای اعمال نظارت هرچه بیشتر بر روی کارکرد این وزارتخانهها در بحثهای محیط زیستی بیشتر ورود پیدا کنند. از سوی دیگر سوختهای فسیلی در افزایش میزان آلایندگی هوا مؤثر هستند ازاینرو باید به سمت استفاده از انرژیهای نوین و سوختهای سالم برویم.
همچنین شخصاً گمان نمیکنم که طرح تعطیلی پاییزی مدارس به خاطر آلودگی هوا بتواند تأثیر چندانی در بحث کاهش آلودگی هوا داشته باشد. بههرحال بحث محیطزیست یک بحث فراگیر است و باید در کمیسیونهای مختلف مجلس بررسی شود.
کمیسیون بهداشت نیز به فراخور وظیفهاش در حوزه پیشگیری از جمله آلودگیهای محیط زیستی نیز باید ورود کند و امیدواریم که انشاءالله این موضوع به نتایج مطلوبی برسد.
*نماینده مردم اهواز و عضو کمیسیون بهداشت مجلس
