رئیس کمیسیون شهرسازی و معماری شورای شهر تهران گفت: «به احتمال بیش از ۷۰ درصد به طور متوسط هر ۱۵۸ سال زلزلهای ویرانگر در تهران و ری رخ داده است.»
«محمد سالاری» در گفتوگو با «نماینده» با بیان اینکه ایران در ردیف ۱۰ کشور اول حادثهخیز جهان قرار دارد، اظهار کرد: «تهران نیز نه تنها از خطر زلزله ایمن نیست بلکه سالهاست در انتظار زلزلهای ویرانگر با قدرت بالای ۷ ریشتر به سر میبرد. بر اساس مطالعات آماری و زلزلههایی که پیش از این در ناحیه ری و تهران ثبت شده است با احتمال بیش از ۷۰ درصد به طور متوسط هر ۱۵۸ سال زلزلهای ویرانگر در این ناحیه رخ داده است.»
وی ادامه داد: «در این راستا لازم است با بازنگری و تکمیل نقشههای ریز پهنهبندی لرزهای و تکمیل لایههای مختلف نقشههای مورد نیاز و تعیین پهنههای گسلی، برآورد میزان خطر لرزهای صورت گرفته و بر مبنای آن میزان آسیبپذیری المانهای شهری مشخص شود که شامل زیرساخت انواع ساختمانها میشود، تا بتوان میزان خطرپذیری به عبارتی ریسک لرزهای شهر تهران را برآورد کرد و از میزان خسارات احتمالی ناشی از زلزله پایتخت که سالهاست وقوع آن به تأخیر افتاده است، کاست.»
رئیس کمیسیون شهرسازی و معماری شورای شهر تهران بیان کرد: «با توجه به خطر زلزله در ایران، ایمن سازی و مقاوم سازی ساختوسازها در برابر زلزله موضوعی بوده که از طریق تدوین آییننامهها و مقررات در دستور کار قرار داشته است، به طوری که نخستین پیشنویس آییننامه زلزله در ایران بعد از زلزله ۱۰شهریورماه سال ۴۱ بوئین زهرا با بزرگی ۷.۲ تهیه شد. بعدها در ادامه آییننامه زلزله به عنوان فصل هشتم آییننامه حداقل بار وارده بر ساختمانها و ابنیه فن؛ سال ۴۹ (آییننامه ۵۱۹) منتشر و به این ترتیب ضوابط اولیه برای مسئله طرح و اجرای ساختمانها در برابر زلزله تدوین شد.»
مساحت پهنههای گسلی تهران؛ ۵۰ کیلومترمربع
سالاری خاطرنشان کرد: «آییننامه زلزله استاندارد ۲۸۰۰ توسط مؤسسه استاندارد در اسفندماه سال ۶۷ قانونی شد و تجدیدنظر در آن را هر ۵ سال یکبار برعهده وزارت مسکن (مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن) گذاشته شد که هم اکنون ویرایش چهارم این آییننامه به عنوان ملاک عمل مقاوم سازی ساختوسازها در کشور رعایت میشود.
وی درباره اینکه تکلیف ساختوسازهایی که روی گسلها احداث شده است، چیست؟ نیز اظهار کرد: «مساحت پهنههای گسلی شهر تهران کمتر از ۵۰ کیلومتر مربع است و اگر ساختمانی در این پهنه قرار نگیرد، احتمال خسارت کاهش مییابد. براساس طرح تعیین پهنه گسلهای شهر تهران پیشنهاد شده زمینی که در این پهنه واقع شده یا باید فقط به فضای سبز اختصاص یابد یا برای کاربریهای خیلی سبک مورد استفاده قرار گیرد، مواردی مانند؛ ساخت تأسیسات شهری.»
رئیس کمیسیون شهرسازی و معماری شورای شهر تهران افزود: «با ابلاغ این نقشهها، ساختمانهایی که روی حریم گسلها وجود دارد و قرار است به صورت برجهای بلندمرتبه و حتی بیمارستان و حتی ساختمانهای حساس ساخته شود، ممنوع خواهد بود.»
سالاری با اشاره به ساختمانهایی که در بافت فرسوده واقع است، بیان کرد: «در این زمینه شرکت عمران و بهسازی تهران باید وارد کار شود و برنامههایی برای مقاومسازی بافت فرسوده اجرایی کند.»
مشکلی بهنام عدم شکلگیری مدیریت یکپارچه شهری
وی با براینکه تقاطع خطوط اصلی گاز، شبکه اصلی گاز، احداث مترو، مجموعه اینها خطری است که انجام اقدامات پیشگیرانه باید در فوریت آنها قرار گیرد، ادامه داد: این امر کمک خواهد کرد که اگر در زمین حرکتی اتفاق افتاد، بتوانیم شبکه اصلی گاز رسانی را با سیستم اتوماتیک مدیریت کنیم و از گسترش ابعاد خسارت پس از زلزله بکاهیم
رئیس کمیسیون شهرسازی و معماری شورای شهر تهران در پاسخ به اینکه با توجه به زلزلهخیز بودن تهران دلایل تأخیر در تعیین و تدوین نقشهها چیست؟ یکی از اصلیترین دلایل در این رابطه را عدم شکلگیری مدیریت یکپارچه شهری و موازی کاری همچنین جداگانه عمل کردن سازمانهای مختلف در سطح پایتخت دانست.
سالاری افزود: «در این زمینه مطالعات سازمان زمینشناسی و شهرداری انجام شده، اما هماهنگی برای گرفتن نتیجه حاصل نشده بود که سرانجام از سال گذشته با هماهنگیهای لازم اقدامات برای پهنهبندی محدوده زلزله و ضوابط اولیه صورت گرفت که گامی برای استمرار تدقیق مطالعات گسلها و ارائه این الگو به سایر کلانشهرها است. این نقشهها باید با هماهنگی ارگانهای مرتبط تهیه میشد و توسط کمیتههای کارشناسی در پروتکل مشخصی پهنهبندی این محدودهها و ضوابط فنی در این محدودهها برای ساختوسازها باید انجام میشد.»
وی با تأکید براینکه هر جامعهای در مدیریت بحران باید آن را با شرایط خود تطبیق دهد، ادامه داد: «شرایط محیطی، آب، خاک، هوا، شتاب زمین، روانگرایی، نوع سازهها، همچنین عمق گسلها در نقاط مختلف دنیا با هم متفاوت است. حتی تعریف ضوابط ساختوساز در تهران با سایر شهرهای ایران تفاوت دارد.»
بهرهگیری از تجارب گذشته و مستند کردن آنها
رئیس کمیسیون شهرسازی و معماری شورای شهر تهران با اشاره به اینکه بهرهگیری از تجارب گذشته و مستند کردن آنها همچنین به روزرسانی ضوابط یکی از دیگر راهبردها است، عنوان کرد: «تجربه زلزلههای گذشته در کشور ما نشان داده که شبکههای توزیع و انتقال برق، آب و گاز در موقع بروز بحران بهشدت آسیبپذیر میشوند و به همینخاطر باید اول از همه مدیریت یکپارچه شهری شکل بگیرد. سازمانهای شهری نقشههای (GIS) که روی آن خطوط برق، گاز، آب و فاضلاب به صورت دقیق مشخص شده را در اختیار مدیریت شهری قرار میدهند و با ارائه نقشههای دقیق، اطلاعات به هنگام از تأسیسات شهری تهیه میشود علاوه براین اقدامات پیشگیرانه و اقدامات در زمان بحران و پس از بحران در زمان بسیار کوتاهتری برنامهریزی و انجام خواهد شد.»
سالاری گفت: در این خصوص رصدخانه شهر تهران به همین منظور ایجاد شد که تاکنون همکاری مطلوبی توسط همه سازمانها با این مجموعه به عمل نیامده است.
