به گزارش «نماینده» شخصیتهای کارتونی را دیدهاید که چطور موقع عصبانیت دود از بینی و گاها سرشان بلند می شود و یا حتی مویرگ های جفت چشم ها در حال پاره شدن و کاسه چشم هایشان را خون می گیرد… آن لحظه است که آدمی گمان می کند لحظه انفجار نزدیک است و باید سرپناهی بگیرد….
درست است که در دنیای واقعی وقتی دیگ خشم سرریز میکند، از گوش کسی بخار بیرون نمیزند ولی خشم و خشونت به این راحتیها دست بردار سلامت جسم نیست و شاید علامتها و تاثیراتش خیلی واضح و آشکار نباشد؛ اما به صورت پنهانی اثرش را روی اغلب ارگانهای بدن میگذارد و حتی میتواند کشنده باشد. در ادامه شما را با بلاهایی که خشم بر سر بدن میآورد آشنا میکنیم تا این بار قبل از این که فیوز بپرانید، برای سلامتی و افزایش طول عمر خودتان هم که شده، افسار احساساتتان را به دست بگیرید.
خشم و انواع آن
در لغت نامه فارسی خشم را غضب، غیظ، قهر معنا کرده اند و البته غیظ به معنی شدت غضب و حالت برافروختگی و هیجان فوق العاده روحی است که پس از مشاهده ناملایمات به انسان دست می دهد. خشم یک حالت نفسانی است که موجب حرکت روحی حیوانی از داخل به خارج می شود تا بر طرف غالب شود و از او انتقام بگیرد. در صورتی که این حالت شدید باشد حرارت زیادی در بدن ایجاد می کند، رنگ انسان ملتهب و تیره و رگ ها پرخون و نور عقل بی فروغ می شوند.
خشم مزمن، بیش از حد طولانی است و میتواند سیستم ایمنی بدن را تحت تاثیر قرار داده و باعث بروز اختلالات روانی حاد شود.
خشم منفعل، خیلی واضح و آشکار و سرراست نیست و معمولاً شناسایی آن توسط خود و دیگران مشکل است.
خشم غرقکننده، به دلیل نیازهای فرد در زندگی به وجود میآید و معمولاً آنقدر زیاد است که یک نفر به تنهایی نمیتواند همه بار آن را تحمل کند.
خشم نسبت به خود، همانطور که از نامش پیداست متوجه درون فرد شده و اغلب از نوعی احساس گناه سرچشمه میگیرد.
خشم قضاوتگر، معطوف به اعمال و رفتار و شخصیت دیگران است و نوعی احساس ناخرسندی و نارضایتی در درون فرد ایجاد میکند.
خشم و لطمهای که به قلب میزند
پژوهشگران بر این باورند که اگر خشم به صورت سالم و تنظیم نشده ابراز نشود، هیجان سالمی نخواهد بود؛ به خصوص این که این هیجان می تواند موجبات رفتارهای پرخاشگرانه را فراهم آورد. از طرفی افراد در مواجه با خشم از محدودیت هایی برخوردارند؛ به طوری که برون ریزی آن باعث تخریب افراد و اشیاء بیرونی و درون ریزی آن باعث ایجاد بیماری های جسمانی و روانی می شود. به همین دلیل بسیاری از روانشناسان به آن لقب شمیر دو لبه را داده ند.
بررسی رابطه خشونت و عصبانیت با سلامت قلب و عروق توسط دکتر یدالله رستگاری و بهنام پورجوزی، نشان داد که این احساس انسانی میتواند ریسک ابتلا به بیماری انسدادی عروق کرونر قلب را به مراتب افزایش داده و فرد را در معرض سکته و… قرار دهد. نتیجه این مطالعات حاکی از آن بود که افرادی که در زندگی روزانهشان حجم بیشتری از احساس خشم را تجربه میکنند، در مقایسه با دیگران شانس بیشتری برای گرفتگیهای عروقی دارند. اگرچه خشم میتواند یک احساس سالم باشد اما عکسالعملی که فرد در مقابل این احساس نشان میدهد به شدت میتواند بر سلامت قلب و عروق او اثر داشته باشد.
دکتر دیو مونتگومری، متخصص قلب و عروق بیمارستان پیدمونت آتلانتای آمریکا، عکسالعملهای مخرب نسبت به خشم افراد را در معرض خطر سکته و حملات قلبی قرار میدهد. اگرچه مطالعات دکتر لورا کوبزانسکی و همکارانش در دانشکده پزشکی هاروارد حاکی از آن است که تاثیر خشم و عصبانیت بر قلب و عروق زمانی ایجاد میشود که شدید و کنترل نشده باشد وگرنه خشم معمولی که فرد به راحتی میتواند آن را مدیریت کند، تاثیر منفی بر سلامت قلب نخواهد داشت. به گفته این محقق خشم باعث بروز واکنش حمله یا فرار میشود که در این حالت هورمونهای استرس از جمله آدرنالین و کورتیزول در حجم زیادی در خون ترشح شده و تنفس و ضربان قلب را افزایش میدهند. این مکانیسم همچنین با تنگ شدن عروق خونی و افزایش فشار خون همراه است که در واقع فرد را برای مقابله با موقعیت استرسزا آماده میکند اما اگر طولانی شده و به دفعات زیاد رخ دهد، به عروق خونی آسیب زده و تهدیدی جدی علیه سلامت قلب است.
در مطالعهای دیگر که در این زمینه انجام شده، مشخص شده است که خطر بروز بیماریهای قلبی و عروقی در افراد سالمی که بیشتر از دیگران عصبانی می شوند، ۱۹ درصد بیشر از افرادی است که آرامش نسبی داشته و خونسردتر هستند.
خشم و کاهش قدرت دفاعی بدن
خشم علاوه بر قلب و عروق میتواند سیستم ایمنی بدن را نیز مختل کند. به همین خاطر است که آدمهای عصبانی معمولاً بیشتر از دیگران بیمار میشوند. مطالعهای که در این زمینه در دانشگاه هاروارد انجام شده نشان داده است که بروز خشم و عصبانیت میتواند تا شش ساعت بعد سطح هورمون ایمونوگلوبولین A را در بدن بالا نگه دارد که خطر مقدم و اولین سد دفاعی بدن بر علیه عفونتهاست.
خشم و استرسی که روز به روز بیشتر میشود
آتنا جهانگیری، روانشناس بالینی، یکی دیگر از تاثیرات خشم و عصبانیت بر بدن را تشدید استرس و اضطراب فرد میداند و میگوید: افرادی که دچار استرس یا اضطراب هستند باید به دقت روشهای کنترل خشم را یاد بگیرند چرا که هر بار عصبانیت به این معناست که استرس این افراد بیشتر میشود. وی همچنین خشم را یکی دیگر از علل بروز افسردگی میدارند و میگوید: مطالعات مختلفی افزایش شیوع افسردگی را در افراد عصبانی به خصوص در میان مردان تایید کرده است. به گفته این روانشناس افسردگی باعث میشود که خشم به صورت منفعلانه بروز پیدا کرده و فرد کاری برای مهار آن انجام ندهد.
مطالعهای که در سال ۲۰۱۲ انجام و نتایج آن در ژورنال علمی Cognitive Behavior Therapy منتشر شده، نشان داده است که افراد مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر (تعمیم یافته) یا Generalized Anxiety Disorder بیش از دیگران دچار احساس خشم بوده و جالب اینکه هر بار عصبانیت میتواند شدت علایم این بیماری را بیشتر کند. بد نیست بدانید که بر اساس تعریف دکتر حسین آرامی در کتاب آسیبشناسی روانی، اختلالات اضطرابی شامل اضطراب تعمیم یافته، اختلال رعبی، فوبی، وسواس فکری و عملی و اختلال استرس پس از ضایعه روانی است.
زود از کوره در میروید؟ مراقب ریههایتان باشید!
شاید کمی عجیب و غیرعادی به نظر برسد اما مطالعهای که با حضور بیش از ۶۷۰ داوطلب مرد در دانشکده پزشکی هاروارد انجام شد، نشان داد که ظرفیت هوازی ریه در مردانی که بیشتر عصبانی میشوند و به اصطلاح زودخشم هستند، پایینتر بوده و ریسک ابتلا به بیماریهای ریوی در این دسته از افراد بیش از دیگران است. محققان این تاثیر احساس خشم بر ریهها را ناشی از تغییر وضعیت هورمونی بدن به دنبال عصبانیت میدانند و معتقدند که با هر بار بروز این احساس، نوعی التهاب در راههای هوایی ریه به وجود آمده و در درازمدت سلامت این ارگان مهم و حیاتی را زیر سوال میبرد.
عصبانیها زودتر میمیرند
تاثیرات منفی و مخرب خشم و عصبانیت بر بدن آنقدر زیاد است که به گفته محققان آمریکایی دانشگاه میشیگان حتی میتواند مرگ فرد را چند سالی جلوتر بیندازد! این تیم تحقیقاتی که زندگی گروهی از افراد را طی یک بازه زمانی ۱۷ ساله مورد مطالعه قرار دادهاند میگویند افرادی که زودتر از کوره در میروند و کنترلی روی خشم و عصبانیت خود ندارند، زودتر از سایرین به استقبال مرگ میروند. بنابراین یادگیری مهارت کنترل خشم از سن پایین نه فقط برای حفظ روابط بین فردی و حضور در اجتماع لازم است بلکه میتواند زندگی طولانیتر افراد را نیز تضمین کند.
منبع: نشریه دیده بان زاگرس استان چهارمحال و بختیاری
