به گزارش خبرنگار هفتهنامه «نماینده» ، یکی از موضوعات مربوط به نظارت بر صحت انتخابات، مسئله بررسی صلاحیت داوطلبان نمایندگی یا انتخاب شوندگان است؛ این موضوع، یکی از مهمترین مراحل هر انتخابات به شمار میرود.
در مورد انتخابات مجلس شورای اسلامی، مجری انتخابات (وزارت کشور) به صلاحیت داوطلبان، رسیدگی کرده و شورای نگهبان نیز بر آن نظارت خواهد کرد. این مطلب در قوانین انتخاباتی و نظارتی به صراحت بیان شده است. در ماده ۳ قانون نظارت شورای نگهبان بر انتخابات مجلس شورای اسلامی آمده است: هیئت مرکزی نظارت، برتمامی مراحل و جریانهای انتخاباتی و اقدامات وزارت کشور در امر انتخابات و هیئتهای اجرایی و تشخیص صلاحیت نامزدهای نمایندگی و حُسن جریان انتخابات، نظارت خواهد کرد.»
همچنین در ماده ۳ قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی، مصوب ۱۳۷۸/۹/۷ نیز آمده است: «نظارت بر انتخابات مجلس به عهده شورای نگهبان است، این نظارت استصوابی و عام و در تمام مراحل در کلیه امور مربوط به انتخابات جاری است.»
هیئتهای اجرایی اما امسال که در مرحله اول مسئولیت بررسی صلاحیتهای داوطلبان برای انتخابات مجلس دهم را بر عهده داشتند، بیش از ۹۰ درصد نامزدها را تأیید کردند که پس از این تأیید صلاحیتهای فلهای در هیئتهای اجرایی، نوبت به بررسی صلاحیت داوطلبان انتخابات دهمین دوره مجلس از سوی هیئتهای نظارت رسید اما پس از اعلام این بررسیها، هجمههای بسیاری از سوی اصلاحطلبان در جهت تخریب شورای نگهبان، صورت گرفت.
البته در این میان برخی استانداران علیرغم تأکید وزیر کشور و سخنگوی وزارت کشور نیز اظهارنظرهای عجیبی در این زمینه داشتند به گونهای که «عبدالحسن مقتدایی»، استاندار خوزستان با بیان اینکه نه هیئتهای اجرایی و نه هیئتهای نظارت، هیچکدام حق ندارند تعیین کنند چه کسی به مجلس برود، گفت: «نه ما میتوانیم همه داوطلبان را تأیید کنیم و نه آنها میتوانند همه را ردصلاحیت کنند.
مقتدایی که در جمع فرمانداران این سخنان را مطرح میکرد، در ادامه سخنانش افزود: «وظیفه فرمانداران است که نسبت به تصمیمهای غیرمنطقی و نامزدهایی که بیجهت احراز صلاحیت نمیشوند، اعتراض کنند، زیرا این مسئله هیچ فرقی با تقلب در صندوقهای رأیگیری ندارد.
«سیدحسین هاشمی»، استاندار تهران نیز در اظهارنظری دیگر، میگوید: «تصور میکردم شمار ردصلاحیتها رقم متعادلتری باشد، انتظار این تعداد ردصلاحیتها را توسط هیئتهای نظارت بر انتخابات نداشتیم.»
این اظهارنظرها در حالی است که وقتی تعداد داوطلبان یک دوره انتخابات ۱۰ برابر یک دوره دیگر میشود، طبیعی است که تعداد عدم احراز صلاحیتها و احراز صلاحیت شدهها هم افزایش مییابد اما جریان اصلاحطلب با بزرگنمایی تنها به تعداد عدم احراز صلاحیتها تکیه میکند و هیچ اشارهای به افزایش ۶۲ درصدی تعداد داوطلبان ندارد.
در همین راستا با برخی از صاحبنظران در واکنش به اظهارنظرهای فعالین جریان اصلاحات و همچنین نقش نظارتی شورای نگهبان گفتوگو کردهایم.
«محمدحسن غفوریفرد» رئیس خانه احزاب در گفتوگو با هفتهنامه «نماینده»، تأکید کرد: «قانون اساسی به صورت صریح و شفاف، نظارت، چه بر مجلس و چه بر مجلس خبرگان را در اختیار شورای نگهبان قرار داده است.»
غفوریفرد که سابقه استانداری خراسان را در کارنامه خود دارد، تأکید کرد: «هیچ مقام و نهاد دیگری حق دخالت در کار شورای نگهبان را ندارد.»
«حسین طلا»، نماینده مرم تهران در مجلس شورای اسلامی نیز در گفتوگو با خبرنگار هفتهنامه نماینده اظهارداشت: «استانداران مراقب باشند اشتباهی که استانداران دوران اصلاحات در زمان تحصن مجلس ششم برای ورود به مجلس هفتم داشتند، تکرار نکنند.»
وی با اشاره به برخی اظهارنظرهای استانداران درباره ردصلاحیتها اضافه کرد: «استانداران باید توجه داشته باشند طرح چنین موضوعاتی از سوی آنها باعث میشود اصل بیطرفیشان در مجری بودن انتخابات زیر سؤال برود.»
فرماندار اسبق تهران با تأکید بر اینکه همه باید تابع قانون باشند، گفت: «فشار آوردن به دستگاههایی که قانون، کار آنها را مشخص کرده، خلاف قانون است.»
حجتالاسلام «سیدرضا اکرمی»، رئیس شورای فرهنگی نهاد ریاستجمهوری نیز در گفتوگو با خبرنگار هفتهنامه نماینده، اظهار داشت: «همه باید به مُر قانون و طبق آن عمل کنند.»
وی افزود: «برخی میگویند حضور افراد برای ثبتنامیها با پشت پردهای همراه است و برخی نیز آن را اقدام مثبتی عنوان میکنند؛ ازاینرو نباید در بین صحبتهایمان تناقض داشته باشیم.»
اکرمی تأکید کرد: «اگر میخواهیم درست بررسی کنیم، همه یعنی قوای مقننه، مجریه و قضائیه باید جایگاه خود را حفظ کنند.»
همچنین «علاءالدین بروجردی»، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی نیز در این زمینه به خبرنگار نماینده، گفت: «همه چیز باید در چارچوب قانون باشد و هرچه قانون میگوید همان باید انجام شود.»
در پایان باید گفت امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری نیز همواره در سخنرانیها و پیامهای مختلف، با تأکید بر فصلالخطاب بودن نظر شورای نگهبان بر لزوم پذیرش آن توسط تمامی گروهها، احزاب و افراد، تأکید ورزیدهاند. بر همین اساس، امام خمینی(ره) میفرمایند: «نهاد شورای نگهبان همیشه مورد تأیید اینجانب است و به هیچوجه تضعیف نشده و نخواهد شد. این نهاد باید همیشه با بیداری و هوشیاری در خدمت به اسلام و مسلمین کوشا باشد.» (صحیفه امام، ج ۲۰، ص ۴۵۷)
همچنین حضرت آیتالله خامنهای، مجموعه شورای نگهبان را مجموعهای بسیار با ارزش که دارای شخصیتهای خوش نام، خوش سابقه و امین میباشد، عنوان کردهاند.
