به گزارش «نماینده» اسفندیار چهاربند مدیرکل آموزش و پرورش شهر تهران یادداشتی را درباره فضاسازیهای اخیر درباره ممنوعیت ثبت نام در رشته علوم انسانی منتشر کرده و به ارائه توضیحاتی پرداخت.
مطابق یادداشت وی در سال ۱۳۸۳ شورای عالی آموزش و پرورش آئین نامه تاسیس ((دبیرستان فرهنگ)) را در جلسه ۷۱۴ مورخ ۸۳/۱۲/۱۶ تصویب نموده است. از زمان ابلاغ این آئین نامه تاکنون ۱۶ باب دبیرستان دولتی فرهنگ (۴ مدرسه نمونه دولتی و ۱۲ مدرسه هیات امنایی) در شهر تهران دایر شده است که ۳۴۹۸ دانش آموز را تحت پوشش خود دارد.
به اذعان مدیرکل آموزش و پرورش شهر تهران این مدارس غیر انتفاعی و پولی نیستند و یکی از انواع مدارس دولتی محسوب می شوند. لذا قضاوتها مبنی بر حذف رشته ادبیات و علوم انسانی از مدارس دولتی نادرست بوده و ناشی از عدم آگاهی از انواع مدارس دولتی است.
متن کامل یادداشت اسفندیار چهاربند به شرح ذیل است:
بعد از مدتها سکوت در خصوص سرنوشت کمی و کیفی رشته ادبیات و علوم انسانی در دبیرستانهابا تصمیم آموزش و پرورش شهر تهران فرصتی فراهم شد تا افکار عمومی با طرح دیدگاههای متنوع و اندیشهورزی، درباره ارتقای کیفیت و کارآمدی این رشته تحصیلی با تاکیدبر تحقق عدالت آمو.شی مطالبات وانتظارات خورا ابراز کند. اجتماعی شدن این موضوع بستر مناسبی است به منظور فرهنگسازی در جهت تبیین و تقویت منزلت علوم انسانی و پرهیز از غلبه رویکرد تجربی و فنی در دوره آموزش عمومی و هدایت استعدادهای برتر به ادامه تحصیل در رشته ادبیات و علوم انسانی که از اهداف مهم تحول بنیادین آموزش و پرورش وزمینه سازتوسعه فرهنگی پایدارمحسوب میشود.
حساسیت برخی ازرسانه ها و شبکه های تلویزیونی بیگانه نسبت به این موضوع در روزهای اخیرنیز از آن جهت که برنامه های گسترده ای برای تغییرارزشها ، باورها وسبک زندگی نوجوانان وجوانان ما دارندقابل تامل است ومی تواندحاکی از نگرانی آنها ازتحول رشته علوم انسانی وتبدیل آن به یک جریان کارآمد فرهنگی موثر در تکوین وتعالی هویت ایرانی واسلامی دانش آموزان دبیرستانی ما باشد.
با توجه به اهمیت موضوع وبه منظور تبیین ابعاد مختلف این تصمیم و پاسخ به برخی ازدغدغهها ی مطرح، نظر شهروندان عزیز واصحاب رسانه را به توضیحات زیر معطوف میکنم:
۱ – در سال ۱۳۸۱ تعداد ۴ باب مدرسه دولتی تحت عنوان (( دبیرستان فرهنگ )) به منظور بهبود شرایط اجرای رشته ادبیات و علوم انسانی در شهر تهران بصورت آزمایشی تاسیس شد، پس از گذشت سه سال ازفعالیت این مدارس در سال ۱۳۸۳ همزمان با دولت هشتم شورای عالی آموزش و پرورش با ارزیابی و تائید کار آمدی آموزشی ، پژوهشی و پرورشی آنها در مقایسه با سایر مدارس مجری رشته ادبیات و علوم انسانی ، آئین نامه تاسیس (( دبیرستان فرهنگ )) را تصویب و به سراسر کشور ابلاغ نمود. (مصوب جلسه ۷۱۴ شورای عالی آموزش و پرورش ۱۶/۱۲/۸۳) واز آن تاریخ تا کنون ۱۶ باب دبیرستان دولتی فرهنگ ( ۴ مدرسه نمونه دولتی و ۱۲ مدرسه هیات امنایی)در شهر تهران دایر شده که ۳۴۹۸دانش آموز را تحت پوشش دارد. بنابراین این مدارس غیر انتفاعی وپولی نیستند ویکی از انواع مدارس دولتی محسوب می شوند لذا قضاوت هامبنی بر حذف رشته ادبیات وعلوم انسانی از مدارس دولتی نادرست وناشی از عدم آگاهی از انواع مدارس دولتی است.
۲- در حال حاضر بالغ بر ۳۶۰۰۰ دانشآموز دختر و پسرشهر تهران دررشته ادبیات وعلوم انسانی تحصیل میکنند. توزیع این تعداد دانشآموز بر حسب نوع مدارس عبارت است از:
مدارس دولتی عادی ۲۲۵۰۰ نفر / مدارس دولتی فرهنگ ۳۴۹۸ نفر / مدارس نمونه دولتی ۸۹۸ نفر / مدارس هیأت امنایی ۲۷۳۸ نفر / مدارس تیزهوشان ۴۷ نفر / مدارس شاهد ۱۵۹۰ نفر / مدارس غیردولتی ۴۸۸۴ نفر
۳- مقایسه عملکرد آموزشی، پژوهشی و پرورشی دانشآموزان رشته ادبیات و علوم انسانی مدارس دولتی فرهنگ با دانشآموزان همین رشته تحصیلی در سایر مدارس ، برتری آنان را تأیید میکند. تک رشته بودن و توجه کافی به ساز و کارهای کالبدی، انسانی و نرمافزاری متناسب با اقتضائات رشته ادبیات و علوم انسانی در مدارس دولتی فرهنگ عامل اصلی این موفقیت بوده است.
۴- با توجه به عملکرد موفق مدارس دولتی فرهنگ و به منظور تحقق راهکارهای شماره (۲) و (۳) و (۶) هدف عملیاتی شماره پانزده سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، آموزش و پرورش شهر تهران ، برنامه توسعه این قبیل مدارس را همزمان با استقرار دوره دوم آموزش متوسطه درچار چوب ساختار جدید نظام آموزشی در سال تحصیلی ۹۶-۹۵ تدوین و ساز و کارهای عملیاتی آن را تدارک دیده است. براساس این برنامه با ایجاد ۲۴ دبیرستان دولتی فرهنگ ، شامل ۴۳۵ کلاس، بالغ بر ۱۳۰۰۰ دانشآموز واجد شرایط (مستعد و علاقهمند) رشته ادبیات و علوم انسانی را علاوه بر مدارس شاهد، نمونه دولتی، هیأت امنایی و غیردولتی تحت پوشش قرار خواهد داد.بدین ترتیب در سال تحصیلی آتی همانند سال تحصیلی جاری حدود ۲۰ درصد از دانش آموزان شاخه نظری می توانند در رشته ادبیات و علوم انسانی تحصیل کنند .این نرخ پوشش رشته علوم انسانی بارویکرد ارتقای کیفیت باحفظ کمیت موجوداز طریق پذیرش دانش آموزان مستعد وسیاست وزارت آموزش و پرورش در زمینه توسعه متوازن دانش آموزان در رشته ها و شاخه های تحصیلی منطبق می باشد. برهمین اساس قضاوتهایی که درباره عواقب حذف رشته علوم انسانی از آموز ش وپرورش مطرح شده است کاملا بی اساس است.
مکان یابی مدارس جدید التاسیس براساس توزیع دانش آموزان کنونی این رشته در مناطق مختلف به ویژه مناطق مرکزی وجنوبی تهران انجام خواهد شد تا با تامین حداقل شعاع دسترسی، ایاب وذهاب دانش آموزان به سهولت انجام شود.
۵- پذیرش دانشآموزان در این دبیرستانها از بین قبولشدگان پایه نهم که حداقل معدل ۱۷ را دارا هستند براساس آزمون ورودی صورت میگیرد و ادامه تحصیل آنان در این دبیرستانها منوط به حداقل نمره (۱۲) در هر ماده درسی و معدل سالانه (۱۵) است.
یادآوری این نکته ضروری است که سوابق تحصیلی ۹۰ درصد از دانشآموزان پایه نهم شهر تهران با حداقل معدل مقرر در آییننامه تأسیس مدارس دولتی فرهنگ مطابقت دارد. به عبارت دیگر بیش از ۹۰ درصد از دانشآموزان پایه نهم دارای شرط معدل به منظور ورود به دبیرستانهای دولتی فرهنگ هستند ، بدیهی است که اولویت پذیرش داوطلبان در رشته ادبیات وعلوم انسانی با رعایت سقف ۲۰% از دانش آموزان شاخه نظری با دانش آموزانی است که ازسوابق تحصیلی بهتری برخوردارند.
یادآوری این مطلب ضروری است که حق انتخاب رشته تحصیلی براساس اولویتها تحقق می یابدوعدم تحقق اولویت اول انتخاب رشته به معنای سلب حق انتخاب نیست لذا دانش آموزانی که بدلیل رعایت نسبت دانش آموزان رشته علوم انسانی با کل دانش آموزان شاخه نظری لزوما باید براساس انتخابهای بعدی خود ادامه تحصیل دهندامری طبیعی است واصولا یکی از اهداف ارایه خدمات راهنمایی ومشاوره تحصیلی کمک به دانش آموزان برای تعیین اولویتها براساس علاقه ، استعداد وامکانات ومحدودیتهاست مربوط است.
۶- بر اساس آییننامه گسترش مشارکتهای مردمی در مدارس، تحصیل در مدارس دولتی فرهنگ رایگان است و استفاده از فوقبرنامههای آموزشی و پرورشی این قبیل مدارس بر اساس آئین نامه ارائه خدمات آموزشی و پرورشی فوق برنامه مصوب جلسه ۶۳۰ شورای عالی آموزش و پرورش بصورت داوطلبانه است لذا تردیدهای مطرح شده مبنی بر الزامی بودن پرداخت شهریه در این قبیل مدارس صحت ندارد.علاوه بر این با اصلاح مدیریت این قبیل مدارس (تشکیل هیات امنا)و فراهم شدن مشارکت نهاد های اجتماعی و فرهنگی در برنامه ریزی و اجرای فعالیت های آموزشی ،پژوهشی و پرورشی و تامین منابع مالی و انسانی لازم با رعایت ضوابط و مقررات آموزش و پرورش نه تنها هیچگونه هزینه ای به دانش آموزان و خانواده آنان تحمیل نخواهد شد بلکه در مناطق محروم شهر تهران ، زمینه دسترسی دانش آموزان علاقمند به رشته ادبیات و علوم انسانی را به آموزشهای با کیفیت بیش از گذشته فراهم خواهد کرد و علاوه بر عدالت تربیتی در زمینه دسترسی برابر، عدالت تربیتی مبتنی بر دسترسی به آموزشهای با کیفیت در مدارس دولتی بیش از گذشته فراهم می شود.
۷- به منظور تأمین فرصت ادامه تحصیل آن دسته از دانشآموزان دبیرستانهای فرهنگ که به هر دلیل شرایط ادامه تحصیل در مدارس دولتی فرهنگ را احرازنمی کنند ،تعدادی ازمدارس دولتی عادی که در حال حاضر مجری رشته ادبیات و علوم انسانی هستند بر حسب نیاز و اعلام ادارات آموزش و پرورش مناطق کماکان به فعالیت خود ادامه میدهند.
۸ – علی ایحال جزئیات این تصمیم به دبیر خانه شورای عالی آموزش و پرورش منعکس شده است و چنانچه مغایرتی تشیخص داده شود نسبت به اصلاح موارد مغایر اقدام خواهد شد.
