به گزارش «نماینده»، اجرای تئاتر زیرزمینی یکی از جدیدترین انواع دور زدنهای قوانین در حوزه فرهنگ و هنر است که توسط گروههای حرفهای و دور از چشم مسئولان وزارت ارشاد در حال اجراست. جدیدترین محصول تئاترهای زیر زمینی اجرای نمایش «داستانهایی از بارش مهر و مرگ» به کارگردانی رضا رضاییراد و براساس نمایشنامهای به همین عنوان اثر عباس نعلبندیان است.
با رونق پیدا کردن تولید آثار سینمایی و فیلمهای ویدئویی به صورت غیرقانونی و زیرزمینی، این بار پدیده جدیدی به نام «تئاتر زیرزمینی» در حال گسترش است. البته اجرای بدون مجوز نمایش از مدتها قبل با عنوان تئاتر محفلی باب بوده اما در شیوه جدید به جای اجرا در میان جمعهای چندنفره و خودمانی، با تبلیغ در شبکههای اجتماعی مخاطبان عام را جذب میکنند؛ اقدامی که تا به حال از چشم مسئولان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به دور مانده است.
بفرمایید تئاتر
یکی از گروههای تئاتری در صفحه رسمی خود در فیسبوک اقدام به تبلیغ اجراهایی میکند که نام اجرا را نمیتوان در هیچ کدام از سالنهای رسمی تئاتر و سایتهایی که اخبار تئاتر را پوشش میدهند یا بلیتهای نمایشها را در اختیار علاقهمندان قرار میدهند، اثری از آنها دید. اما تصاویر اجراها و تبلیغهایی که در سایت دیده میشود در نوع خود جالب توجه است، مخصوصاً اینکه تأکید شده این نمایشها در محیطی غیررسمی اجرا میشود! با پیگیریها مشخص شد محل اجرای این نمایشها واقع در خیابان شهید مطهری و در یک منزل به ظاهر مسکونی است. علاقهمندان برای تماشای آثار این گروه میتوانند با شمارهای که در صفحه اجتماعی درج شده تماس بگیرند و جا رزرو کنند.
گروه تئاتری برای اجراهای خود بلیت نمیفروشند و طبق گفته مسئول رزرو، تماشاگران بعد از پایان نمایش هر مبلغی را که مدنظر خودشان است، پرداخت میکنند.
در این نمایش بازیگرانی چون باران کوثری، سیما مبارکشاهی، حسین ذوقی، میلاد رحیمی، امیر سفیری، حسام محمودی و احسان بیاتفر حضور دارند.
با این اقدام عملاً وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و معاونت هنری این وزارتخانه دور میخورد. برای اجرای نمایش نیز لازم نیست مراحل قانونی طی شود. این نادیده گرفتن آشکار قوانین در حالی صورت میگیرد که عوامل اجرای نمایش «داستانهایی از بارش مهر و مرگ» و کارگردان نمایش از افرادی هستند که در تئاتر فعالیت حرفهای داشتهاند و از چند و چون امور و روال قانونی دریافت مجوز نمایش آگاهی دارند اما از روی علم و عامدانه قانون را زیر پای گذاشتهاند. نگاهی به صفحه اختصاصی این گروه نشان میدهد که پیش از این نیز چند نمایش دیگر به همین شیوه اجرا شده که همگی بدون اطلاع وزارت ارشاد بوده است.
نمایشنامه «داستانهایی از بارش مهر و مرگ» نوشته عباس نعلبندیان است. نعلبندیان سابقه نهچندان روشنی در تئاتر دارد؛ این نویسنده به دلیل سبک نگارشی خاصی که همراه با به کار بردن نوشتارهای غلط مانند نوشتن «سدا» به جای «صدا» است، جایگاه خاصی را برای خود در تاریخ نمایشنویسی مدرن ایران به دست آورده است. نمایشنامه «داستانهایی از بارش مهر و مرگ» متنی چند پردهای است که براساس آنچه امیال فروخفته جنسی نامیده میشود، شکل گرفته است. به طوری که در پرده نخست آن، یک مادر و دختر به دنبال راهی برای جابهجا کردن جسد مردی هستند که با هر دو نفرشان رابطه نامشروع جنسی داشته است. با عذرخواهی از خوانندگان گرامی، بخشی از دیالوگهای این بخش از نمایش مربوط به زیر لحاف و در هنگام رابطه جنسی است! در پرده دیگر از این نمایش نیز گرایشهای همجنسگرایانه میان یک معلم و شاگردش بیان میشود.
آیا این نمایشنامه در حالت عادی از سوی اداره کل هنرهای نمایشی قابل اجرا شناخته میشد؟ شاید یکی از دلایل اجرای زیرزمینی تئاتر «داستانهایی از بارش مهر و مرگ» فرار از قانون و البته هنجارهایی باشد که نوشتههای نویسندگانی چون نعلبندیان کمتر در چارچوب آنها تعریف شده است. «جوان» به دلیل رسالت اخلاقی خود موضوع اجرای چنین نمایشی را با مهدی شفیعی، مدیر کل هنرهای نمایشی و حسین موذن، سرپرست شورای ارزشیابی و نظارت اداره کل هنرهای نمایشی در میان گذاشت که هر دو مدیر با اذعان به بیاطلاعی اداره کل هنرهای نمایشی از اجرای چنین نمایشی قول برخورد با اجراهای غیرقانونی و زیرزمینی تئاتر را دادند. موذن در این باره به «جوان» گفت: هرگونه اجرای نمایش در هر قالبی و به هر شکلی نیازمند دریافت مجوز از اداره کل هنرهای نمایشی استان یا مرکز است و قانون تنها سه استثنا را قائل شده که شامل اجراهای دانشگاهی برای دانشجویان، اجرای تئاتر در مدارس برای دانشآموزان و اجرای تئاتر در کانون پرورش فکری کودکان و نوجونان است که آن مراکز حکم مخصوص به خودشان را دارند.
وی گفت: برخیها تلاش دارند از فضای تئاتر کشور سوءاستفاده کنند که قطعاً آنها مورد پیگرد قانونی قرار خواهیم داد.
موذن تصریح کرد: پیش از این نیز گزارشهایی درباره فعالیتهای غیرقانونی در حوزه تئاتر به اداره کل رسیده بود اما به دلیل کمبود مستندات تا به حال امکان برخورد با آنها وجود نداشته است. وی افزود: هیچ مجوزی از سوی شورای نظارت و ارزشیابی برای اجرای نمایشنامه عباس نعلبندیان صادر نشده است.
سرپرست شورای ارزشیابی و نظارت اداره کل هنرهای نمایشی با بیان اینکه قطعاً با متخلفان برخورد قانونی خواهد شد، تأکید کرد: هیچگونه توجیهی برای قانونشکنی وجود ندارد، قوانین برای همه یکسان و از نظر ما تفاوتی میان گروههای حرفهای، آماتور یا دانشجویی در تابعیت از قانون وجود ندارد.
موذن با درخواست از رسانهها برای کمک به سالمسازی فضای تئاتر کشور گفت: تلاش داریم تا براساس دغدغههای فرهنگی مقام معظم رهبری محیط مناسب و سالمی را در تئاتر کشور ایجاد کنیم.
