مهاجران، الگویی برای کادرسازی انقلابی

فعالیت اردوگاه سازندگی مهاجران ۹۴ طی ۵ دوره‌ی ۴ روزه از سه شنبه تا جمعه‌ی هر هفته از ۱۳ مرداد آغاز و تا ۱۳ شهریور ادامه خواهد داشت. مبانی فعالیت‌های اردوگاه و گزارشی از اردوگاه ۱۳۹۳ را می‌توانید در ادامه بخوانید و ببینید:

به گزارش «نماینده» ، اردوگاه:منطقه ای بکر و کوهستانی این اردوگاه در منطقه ای محصور درمیان منطقه ای کوهستانی در غرب شهر اصفهان قرار گرفته

سازندگی:جایی برای ساخته‌شدن و مرد شدن. عنوانی برای یک اردوگاه تربیتی، مهارتی، معرفتی، جهادی، حماسی و … در شرایطی که درودیوار زندگی‌های روزمره، انسان را به بی‌حمیتی و بی‌همتی وامی‌دارد.

مهاجران:بهترین صفت برای جوانان برومند و آفتاب‌سوخته‌ای که از ایام ماه مبارک رمضان برای برپایی این اردوگاه از خانه مألوف و دربستگی‌های مرسوم دل بریده‌اند و در یک منطقه بیابانی و کوهستانی مستقرشده‌اند تا داوطلبانه و با حداقل امکانات اردوگاه را برپا کنند و تا آخر تابستان هم میزبان شرکت‌کنندگانش باشند.

و مهاجران بهترین صفت برای دانش آموزان و دانشجویانی که به‌اتفاق مربیانشان در قالب گروه‌های تربیتی از عادت‌ها و تعلقاتشان قصد مهاجرت می‌کنند و هر هفته عازم اردوگاه می‌شوند.

اردوگاه سازندگی مهاجران:

سبکی مهیج و شورانگیز است برای چشیدن طعم خوش بعضی سنت‌های فراموش‌شده در سبک زندگی عاریه‌ای امروزی. و جایی دنج برای به یادآوری ضروریاتی مانند مسئولیت‌پذیری، مردانگی و … و یک میدان عملی برای رفاقت‌ها و رقابت‌های واقعی و مؤمنانه به‌جای لوس‌بازی‌های رایج مجازی!

این‌ها یک توصیف خیلی اجمالی بود از یک ویژه‌برنامه تربیتی که در ایام تابستان در کوهستان‌های اطراف شهر اصفهان برگزار می‌گردد. برنامه‌های تربیتی این اردوگاه بر مبنای اصل محوری “مسلمان بودن یعنی مسئول بودن” طراحی و اجرا می‌شود. مسئولیت‌هایی نظیر: مسئولیت در قبال اطرافیان، مسئولیت در قبال خداوند، مسئولیت در قبال امام عصر (عج)، مسئولیت در قبال مکتب، مسئولیت در قبال میهن، مسئولیت در قبال طبیعت و … و شیوه‌های اجرایی آن نیز غالباً مبتنی است بر روش‌های رفتاری و تجربیات عملی متربی. این اردوگاه از سه‌شنبه تا جمعه هر هفته، در چهار مرحله و سه سطح میزبان صدها جوان و نوجوان مشتاق می‌باشد.

مبانی اردوی مهاجران:

مقدمه:

«الَّذینَ آمَنُوا وَ هاجَرُوا وَ جاهَدُوا فی‏ سَبیلِ­اللَّهِ بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ أَعْظَمُ دَرَجَهً عِنْدَ اللَّهِ وَ أُولئِکَ هُمُ الْفائِزُون‏.»

ایمان با هجرت کامل می ­شود و هجرت با جهاد. جهاد با مال و جان. این ترسیم بالاترین درجه­ی بندگی نزد خدا در قرآن است و تنها راه رسیدن همین است و بس. تربیت جهادی، عنوانی است برای تربیت انسان­های مؤمنی که اهل هجرت و جهاد اند. انسان­هایی که به بالاترین درجه نزد خدا می­رسند. تربیتی که خروجی آن فائزون­اند. (بخوانید: به مقصد رسیدگان)

اردوگاه مهاجران، بستری است برای جهادی زیستن و مقدمه ­ای است برای جهادی شدن و به مقصد رسیدن. تجربه ا­ی است متفاوت از رخوت ها و خود پرستی ها و روزمرگی های ناشی از زندگی مدرن.

پیشینه:

شاید بتوان دوره های تربیتی- اردویی پیشاهنگی Scouting  را اولین جنبش بین المللی سازمان یافته برای امداد و کمک رسانی در مواقع اضطراری دانست که در سال ۱۹۰۷ م. توسط پاول پایه گذاری شد. این دوره های اردویی با سرلوحه قرار دادن ارزش های بشردوستانه و با هدف آموزش های مهارتی- مدیریتی و با تقویت روحیه اعتماد به نفس، خدمت رسانی و کمک به همنوع همراه بود.  با گذشت زمان این دوره ها با کمک سازمان جهانی پیشاهنگی WOSM، با مقتضیات فرهنگی- بومی کشورهای مختلف اسلامی و غیراسلامی ترکیب شد و نسخه بازتولید شده ای را ارائه نمود. نهضت پیشاهنگی در ایران نیز که از سال ۱۳۰۴ ه. توسط وزارت معارف دوره پهلوی تشکیل شد، پس از انقلاب اسلامی به سازمان دانش آموزی تغییر نام یافت و تحت عناوین پیشتازان و فرزانگان به ارائه فعالیت های مشابه در زمینه آموزش های مهارتی و استفاده از ظرفیت نوجوانان و جوانان در فعالیت های خدمت رسانی عام المنفعه و اضطراری پرداخت. البته بخش دیگری از فعالیت ها در سازمان جوانان هلال احمر؛ سازمان بسیج دانش آموزی- دانشجویی و در ادامه توسط سازمان بسیج سازندگی ادامه پیدا کرد. اردوهای شبه نظامی فصل رویش نیز که توسط موسسه طلایه داران در اردوگاه های نظامی کشور برگزار می شد، مجموعه ای از مهارت های زندگی را در قالب فعالیت های هیجان محور آموزش می دهد

مبانی:

مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَ الَّذینَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَى الْکُفَّارِ رُحَماءُ بَیْنَهُمْ تَراهُمْ رُکَّعاً سُجَّداً یَبْتَغُونَ فَضْلاً مِنَ اللَّهِ وَ رِضْواناً سیماهُمْ فی‏ وُجُوهِهِمْ مِنْ أَثَرِ السُّجُودِ ذلِکَ مَثَلُهُمْ فِی التَّوْراهِ وَ مَثَلُهُمْ فِی الْإِنْجیلِ کَزَرْعٍ أَخْرَجَ شَطْأَهُ فَآزَرَهُ فَاسْتَغْلَظَ فَاسْتَوى‏ عَلى‏ سُوقِهِ یُعْجِبُ الزُّرَّاعَ لِیَغیظَ بِهِمُ الْکُفَّارَ وَعَدَ اللَّهُ الَّذینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ مِنْهُمْ مَغْفِرَهً وَ أَجْراً عَظیما. [۱] (فتح ۲۹)

 این ترسیمی قرآنی است از یاران پیامبر آخرالزمان صلی ­الله علیه وآله که توفیق معیّت با وی را داشته­اند (معه) و طبعا ترسیمی خواهد بود از یاران امام زمان عج که باید توفیق معیت با آن حضرت را داشته ­باشند. خداوند در این آیه یاران محمد صلی ­الله علیه وآله را دارای روحیه ­ای سخت­گیر در برابر کفار(دشمن ­ستیز) و مهربان در میان خود معرفی می­کند. آنان را همواره در حال رکوع و سجود (نماز) می ­بینی که البته به دنبال کسب روزی دنیا از دریچه ­ی فضل خدایند و همواره خوشنودی او را می­جویند. آنان همچون جمادات، ساکن و بی­جان نیستند، بلکه چون گیاهی که جوانه ­هایش را اطراف خود می­رویاند تا سبب رشد و قوتش شوند، دائماً نوجوانانی را گرد خود، برای رشد و قوت روز افزون اسلام تربیت می­کنند و با وسعت دادن دایره ­ی مؤمنین، درخت اسلام را تنومند تر و ستبرتر خواهند کرد. و این رشد و تنومندی خشم و نفرت کافران را به دنبال خواهد داشت(لیغیظ بهم الکفار).

این آیه ­ی شریفه مبنای اصلی اردوگاه مهاجران را تشکیل می ­دهد. اردوگاهی با هدف تربیت سربازانی در معیت با امام عصر ارواحنا له الفدا، با مدلی رویشی که خداوند در این آیه مثال زده است. یعنی کسانی در مقام مربی باید نوجوان ­هایی را گرد خود جمع­کنند و به تربیت آنان بپردازند (مدل گروه­های تربیتی مربی محور). اما این تربیت و این فزونی یک شاخصه ­ی مهم دارد که اگر محقق نشود سودی نخواهد داشت و آن ایجاد خشم و ناراحتی در میان کافران است. اگر فرآیند تربیت ما منجر به پرورش مؤمنانی سست و بی ­اثر و بی خطر برای دشمنان اسلام باشد، قطعاً آن­چه که مورد نظر معمار اسلام بوده محقق نخواهد شد. اینجاست که تربیت جهادیبه عنوان نسخه ­ی مترقی تربیت اسلامی می­تواند نویدبخش نجات مسلمانان در سراسر عالم از چنگال ظالمان و کافران باشد. تربیت جهادی یعنی تربیت انسان­هایی با روحیه ­ی جهادی که همواره خود را در میدان مبارزه می­بینند و این با تن ­آسایی و نازپروردگی و عافیت ­طلبی در تضادی مبین است. در تربیت جهادی باید به دنبال ایجاد، تثبیت و تقویت صفات و روحیاتی چون سخت­کوشی، هجرت، مسئولیت ­پذیری، ایثار، قناعت و ساده­زیستی، شجاعت، دشمن ­ستیزی، ولایت­مداری و…  بود.

چرا فقط ویژه گروه‌های تربیتی می‌توانند در اردو شرکت کنند؟

زیرا اردوگاه مهاجران بستری خواهد بود که می‌توان در آن:

چشمه‌ای از صفات مذکور را حداقل برای مدتی کوتاه به متربی چشاند و تثبیت و تقویت آنها را در ادامه بر عهده‌ی مربی گذاشت.

با کمک مربی از الزامات بیرونی برای متربی به سمت التزام درونی حرکت کرد.

و از اصلاح و تسهیل شرایط توسط مربی به مقاومت در برابر شرایط منفی و حتی تلاش برای تغییر شرایط توسط متربی رسید.

 اهداف:

·           ترویج سبک زندگی جهادی و مومنانه:

ترویج گونه ای از گرایشات فرهنگی- دینی در میان مخاطبانی که به طور هوشمندانه به دنبال زندگی برای آرمان ها و هدف های والا، و تحقق اهداف و ارزش های متعالی به ویژه در شرایط سخت هستند.

·           مسئولیت پذیری و اعتماد به نفس:

مجموعه مهارت هایی که با هدف تغییر آگاهی، نگرش و عملکرد نسبت به زندگی؛ تغییر نگرش نسبت به محدودیت ها و توانایی های وجودی؛ ایجاد فرصت برای آشنایی با دیگران؛ و تقویت مهارت ها و توانایی ها برای انجام زندگی موفق در عرصه های فردی و اجتماعی به اجرا گذاشته می شود.

·           پرورش صحیح هیجانات:

آگاهی از هیجانات و توانایی کنترل احساسات و امیال، به تاخیر انداختن ارضای نیازها، ایجاد و تقویت انگیزش های درونی، درک متقابل اطرافیان و مقابله با فراز و نشیب های زندگی (هوش هیجانی) است.

شاخص‌ها:

اردوگاه یک محیط تربیتی برای پرورش ابعاد مختلف شخصیت متربیان است، سعی می­گردد روش های تربیتی و رفتاری مبتنی بر آموزه­‌های اسلامی باشد. به عنوان نمونه می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • ارائه آموزش­های فرآیند محور در سیر طبیعی فعالیت های زندگی در اردوگاه
  •  
  • تلاش در راستای ایجاد ارتباط معنادار بین طبیعت درون و طبیعت بیرون برای شناخت مختارانه و کنجکاوانه حقیقت
  •  
  • جایگزینی برنامه های آموزشی رسمی و مستقیم با روش ­های رفتاری، تجربی و شهودی
  •  
  • تبدیل برنامه­ها و مفروضات ذهنی و انتزاعی به فعالیت ­های سیستمی عینی و هدف ­دار.
  •  
  • استفاده از مدل تربیتیالگو محور یا مربی محور در فرآیند تربیتی اردوگاه، با توجه به این­که برنامه­ها صرفا گروهی است؛ نه فردی، و هر گروه باید یک مربی تربیتی داشته باشد.

     مراحل:

مرحله اول _ هجرت ۱ :یک سازه هشت‌ضلعی در وسط یک دشت با ۴ دارالفنون که مهاجران پس از یک استقبال گرم با شربت بیدمشک خنک در ورودی اردوگاه، از بعدازظهر سه‌شنبه تا ظهر چهارشنبه برای آموزش مهارت‌های کاربردی و موردنیاز در مراحل بعدی اردوگاه در آن مستقر می‌باشند. آموزش‌هایی نظیر: سوارکاری، دیده‌بانی، نانوایی، جوشکاری، کمک‌های اولیه، تیراندازی، هنر زنده ماندن و …

شعار محوری این مرحله “هجرت از عادات” می‌باشد.

مرحله دوم _ هجرت ۲ :از ظهر چهارشنبه با تحویل تجهیزات مازادی نظیر تلفن همراه و … به امانات اردوگاه و حمل ملزومات ضروری، صرفاً در یک عدد کوله‌پشتی انفرادی و پیاده‌روی در یک مسیر نسبتاً طولانی به سمت کوهستان آغاز می‌شود.

در ورودی این مرحله بازهم یک آئین استقبال وجود دارد این بار با شربت خاکشیر و نعناع که پس از یک پیاده‌روی در هوای گرم، خیلی به مهاجران می‌چسبد. و سپس استقرار در میدان صبحگاهی دایره شکل -با حصاری طلایی‌رنگ از جنس ساقه‌های جو و گندم- برای توجیه و آشنایی بیشتر با برنامه‌های این مرحله.

پس از توجیه، همه گروه‌ها عازم برنامه استقرار می‌شوند در یک شیار کوهستانی مابین دو کوه مرتفع، با انجام فعالیت‌هایی نظیر: جوشکاری اسکلت چادر، لوله‌کشی آب تانکر، برپایی کمپ گروهی، ساختن اجاق، شکستن هیزم، پختن نان و غذا و … تا قبل از تاریکی که چندساعتی هم بیشتر تا آن باقی نمانده است!   با تاریک شده هوا و طنین صدای خوش اذان در کوه‌های اردوگاه نوبت به فریضه نماز جماعت می‌رسد و پس‌ازآن با نور زیبای فانوس‌ها و ستاره‌های آسمان اردوگاه و بوی خوش نان و طعام گروه‌ها، شب دوم نیز سپری می‌شود. البته نه تا صبح!!

ساعاتی مانده به سحر مهاجران، با صدای آژیر و انفجارات پیاپی از خواب بیدار می‌شوند تا هم با بعضی از آداب رزم در شب آشنا شوند و هم متذکر شوند که “هجرت مقدمه جهاد است و مردان حق را هرگز سزاوار نیست که سروسامان اختیار کنند و دل به حیات دنیا خوش دارند آنگاه‌که حق در زمین مغفول است و جهال و فساق و قداره‌بندها بر آن حکومت رانند…”

از صبح روز سوم پس از ورزش باستانی صبحگاهی، همه گروه‌ها برای کسب درآمد و تأمین مایحتاج روزهای باقیمانده اردو مشغول کار می‌شوند: “إبتغاء فضل” و هر نفر درازای انجام فعالیت‌هایی نظیر: کار در مزرعه، رسیدگی به اسب‌ها، چراندن بزها، تمیز کردن اردوگاه و … یک سکه اردوگاهی به دست می‌آورد که با آن می‌تواند مایحتاج ضروری گروه و یا مایحتاج شخصی خود را از غرفه “دارالدنیا”ی اردوگاه تهیه نماید.

“دارالسلام”، “کشف و شهود”، ” مرغ زنده! ” و … از دیگر برنامه‌های هجرت دو و شعار محوری آن “ترک تعلقات” می‌باشد.

مرحله سوم _ هجرت سه :هجرت سه سکوی پرتاب اردوگاه است! سکوی پرتاب مهاجران به دامن امام زمان (عج). تا صرف صیغه هجرت در اردوگاه مهاجران کامل گردد چراکه هجرت بدون امام لافی بیش نیست!

«لا یقع اسم الهجره على أحد إلاّ بمعرفه الحجّه فی الأرض، فمن عرفها و أقرّ بها فهو مهاجر- خطبه ۱۸۹ نهج البلاغه»

حال و هوای مهاجران در بعدازظهر روز سوم خیلی شبیه به بعدازظهر روز سوم اعتکاف است، انقطاع سه‌روزه از عادات و تعلقات همیشگی حالا دیگر فقط اتصال معنوی و معرفتی به امام (عج) را کم دارد. که مهاجران پس از یک استراحت کوتاه و غسل سروکله اردوگاهی! بار می‌بندند و عازم یک مهاجرت دیگر می‌شوند این بار از جنس صعود و کوه‌پیمایی.

گروه‌ها به قله که می‌رسند کار دیده‌بان‌ها شروع می‌شود، دیده‌بان‌ها باید با آموزش‌هایی که در هجرت یک‌دیده‌اند و با قطب‌نما جلو بیفتند و گروه را به سمت نقطه‌ای که در نقشه مشخص‌شده راهنمایی کنند.

به موقعیت که می‌رسند یک عدد فانوس و یک مصحف شریف از توصیف یاران و انصار امام عصر (عج) گنج مندرج هر گروه می‌باشد. که با سرگروهشان تا غروب جرعه‌جرعه از آن می‌نوشند و مهیای نماز مغرب می‌شوند…

بعد از نماز گروه‌ها از نقاط پراکنده کوهستان در “معبر معیت” جمع می‌شوند تا شاهد و مستمع یک برنامه ترکیبی باشند از نور و صوت و روایت راوی انتظار … هجرت سوم با  “تعهدنامه” مهاجران به امام منتظران به پایان می‌رسد.

مرحله چهارم _ عملیات :عملیات ویژه مهاجران برای آمادگی‌های جسمی و تصمیمات میدانی و جسارت‌های اقدامی، در صبح روز چهارم با عبور از میدان موانع، سوارکاری، تیرول و … آغاز و به نبرد با دشمن فرضی برای فتح دژ و استحکامات آن منجر می‌شود. با این تفاوت که همه‌چیز خیلی جدی و عملیاتی است، از دشمن فرضی و تیراندازهای مجربش گرفته تا استحکامات واقع در ارتفاع مشرف‌به گروه‌های عملیاتی مهاجران. سلاح‌ها هم سلاح جنگی است و صدا و لگد ناشی از شلیک نیز کاملاً واقعی است فقط با این تفاوت که با یک ابتکار کاملاً داخلی به‌جای گلوله از سلاح لیزر ساطع می‌شود و اصابت‌ها هم کاملاً مشخص و دقیق می‌باشد.

… و مهاجران آماده مراجعت از اردوگاه می‌شوند، با کوله‌هایی که از جیره غذایی و مایحتاج اردو خالی ولی پر از طعم خوش مسئولیت‌پذیری، اعتمادبه‌نفس، ازخودگذشتگی و … شده است.

مهارتهای مورد نیاز:

نوع مهارتهایی که در اردوگاه لازم است به شرح زیر می‌باشند:ذبح شرعی و پخت مرغ، جوشکاری، نانوایی، امدادگری، دیده بانی، لوله کشی، برپایی کمپ، جوشکاری، برق کشی، لوله کشی اتصالات فلزی، هیزم شکنی و روشن کردن آتش، آشپزی با آتش، نانوایی با تاوه (تنور فلزی افقی روی آتش)، جهت یابی و نقشه خوانی، دفع گزندگان، ذبح شرعی، پوست کندن و طبخ مرغ، سوارکاری، آشنایی با سلاح و شبیه سازها، کوه نوردی، راپل، ورزش پهلوانی، زراعت، کمک های اولیه

مراحل اردوگاه:

جبل الرحمه:همان مهاجران پارسال است با ھمان جزئیاتی که در سایت موجود است. دانش آموزانی که برای اولین بار است در اردوگاه شرکت می کنند مهمان این مرحله خواهند بود.

جبل النور:مرحله ای جدید برای دانش آموزانی که مرحله جبل الرحمه را سال گذشته با موفقیت سپری نموده و آمادگی ھای لازم را برای این مرحله داشته باشند.

 جبل الراسخ:مرحله ای ویژه برای مهاجران بالای ۱۸ سال که تجربه جبل النور را داشته باشند و آگاهی‌ها و آمادگی‌های لازم را کسب کنند.

قوانین اردوگاه:

·         ارزش‌های اردوگاه:

انجام کلیه واجبات و مستحبات و موکداتی نظیر خود کفایی –امدادگری–نظم و نظافت –ایثارگری –امانت داری –احتیاط –ادب و احترام –محوریت و مدیریت رابط–برنامه ریزی – صرفه‌جویی –شبیخون فقط به پرچم گروه های دیگربا رعایت قوانین.

·         ضدارزش‌های اردوگاه:

انجام کلیه محرمات و مکروهات و موکداتی نظیر کسری تجهیزات –مشاجره– تخلف و تمرد–بی انضباطی –اسراف –بی احتیاطی – بی برنامگی – شبیخون خوردن.

·         نبایدها:

به همراه آوردن مواردی نظیر انواع گاز پیک نیک، کنسرو، نوشابه گاز دار، نان، ظروف یکبار مصرف، غذای آماده و مواد محترقه و آتش زا ممنوع می باشد.

·         قوانین و مقررات:

کلیه اعضا و رابطین گروهها ملزم به رعایت موارد ذیل می باشند و در صورت تمرد از انجام هر یک از موارد ممکن است علاوه بر سلب امتیاز مشمول دریافت اخطار (کارت زرد) و یا اخراج (کارت قرمز) از مسابقه و اردوگاه شوند.

  1.  در هر شرایطی گروه ملزم به استفاده از لباس فرم گروه (پیراهن هم رنگ. شلوار خاکی) و حمل پرچم می باشد.
  2. انجام دقیق فرامین مسئولین و داوران مسابقه.
  3. پس از نماز مغرب و عشا گروه ها ملزم به نصب پرچم در مقابل کمپ گروه می باشند وتا اذان صبح درهمان نقطه ی نصب می بایست از آن محافظت کنند.
  4. شبیخون یا تصاحب پرچم در شرایطی امتیاز دارد که توام با درگیری نباشد و صرفا در غفلت از پاسداری از پرچم انجام گرفته باشد و پرچم به سرعت تحویل ستاد اردوگاه داده شود؛ به طوری که اگر گروه صاحب پرچم زودتر به به ستاد رسیده و شبیخون پرچم خود را اعلام نمایند، امتیازی نخواهد داشت.
  5. در طول روز و برگزاری مسابقه پرچم می بایست همراه گروه حمل شود.
  6. تجهیزات گروه در اردوگاه بررسی و اشیاء غیر مجاز ضبط و توقیف می شود.
  7. در مواردی که ابهامی وجود دارد گروه می تواند تا روز قبل از برگزاری اردو با پرسش از مسئولین اردوگاه رفع ابهام نماید لذا در اردوگاه در جواب عباراتی نظیر “نگفته بودید” و یا “نخواسته بودید” توسط کمیته داوری علاوه بر کسر امتیاز اعلام خواهد شد: “نپرسیده بودید

اردو
اردو

اردو

اردو

اردو