چهار عامل افزایش قیمت ارز

ماجراي فساد مالي در تركيه و وضعيت دشوار هالك بانك براي انتقال ارز به ايران، كاهش عرضه دلار توسط بانك مركزي و افزايش تقاضا در آستانه فصل مسافرت سال نو ميلادي، افزايش واردات كالاهاي ارزبر مانند خودروهاي لوكس و عدم گشايش عملي در اقتصاد ايران ناشي از كاهش تحريم‌ها اين چهار عامل است

به گزارش نماینده ؛ به نقل از روزنامه تهران امروز ،دیروز هم روند افزایش قیمت طلا و ارز در بازار تهران که از هفته گذشته آغاز شده بود، ادامه یافت و بعد از مدت‌ها بار دیگر دلار از مرز ۳ هزار تومان عبور کرد. روز یک‌شنبه هر دلار آمریکا در راسته چهارراه استانبول تا ۳ هزار و ۲۰ تومان به فروش رسید. قیمت هر سکه تمام بهار آزادی هم حدود ۸۸۲ هزار تومان فروخته شد. تحلیل رفتار بازار در یک هفته گذشته مشخص می‌کند می‌توان چهار عامل اصلی را برای افزایش قیمت ارز موثر دانست؛ ماجرای فساد مالی در ترکیه و وضعیت دشوار هالک بانک برای انتقال ارز به ایران، کاهش تزریق دلار توسط بانک مرکزی به بازار و افزایش تقاضا در آستانه فصل مسافرت سال نوی میلادی، افزایش واردات کالاهای ارزبر مانند خودروهای لوکس و عدم گشایش عملی در اقتصاد ایران ناشی از کاهش تحریم‌ها این چهار عامل است.

این افزایش قیمت در حالی رخ داد که بعد از انتخاب حسن روحانی به عنوان رئیس‌جمهور در اواخر بهار امسال تاکنون روند قیمت ارزهای خارجی و طلا در بازار تهران نزولی بوده است و تنها در ابتدای مهرماه و پس از اظهارنظر جنجالی رئیس کل بانک مرکزی مبنی بر تعیین ۳هزار تومان به عنوان کف قیمت دلار، قیمت‌ها روند نزولی خود را متوقف کردند و بار دیگر اندکی صعودی شدند. پس از توافق هسته‌ای ماه گذشته در ژنو هم بار دیگر دلار روندی نزولی را آغاز کرد و به حدود ۲۸۰۰ تومان رسید. اما بار دیگر و از هفته گذشته روند نرخ ارزهای خارجی صعودی شده است و صرافان و کارشناسان دلایل مختلفی برای این افزایش عنوان می‌کنند.

جدا از چهار عامل گفته شده، برخی از کارشناسان عوامل دیگری را موثر می‌دانند؛ به اعتقاد آنها فصل مسافرت‌های سال نو میلادی و تعطیلی بانک‌های خارجی برای نقل‌وانتقال ارزی باعث شده تقاضا برای دلار و دیگر ارزها افزایش یابد و در این بین دولت هم از وضعیت پیش آمده راضی است. به اعتقاد این دسته از کارشناسان سیاست دولت یازدهم درخصوص قیمت ارز، تثبیت آن در محدوده ۳ هزار تا ۳۲۰۰ تومان است و شرایط به وجود آمده فعلی در بازار ارز هم با رضایت دولتی‌ها و بخصوص ولی‌الله سیف است که معتقد است کاهش قیمت ارز به نفع اقتصاد ایران نیست. اما افزایش قیمت طلا تا چه اندازه متاثر از افزایش قیمت ارز است؟

محمد کشتی‌آرای رئیس اتحادیه طلا و جواهر با اینکه یکی از دلایل افزایش طلا را بالا رفتن قیمت ارز می‌داند، اما اضافه می‌کند: «پایان ماه صفر و فصل جشن و مهمانی‌ها باعث افزایش تقاضا برای خرید طلا و سکه شده است و از سوی دیگر قیمت جهانی طلا هم ۹دلار افزایش داشت و همین هم باعث افزایش قیمت طلا و سکه در بازار شد.»

۴ عامل افزایش قیمت ارز

در دو هفته گذشته دولت ترکیه دچار بحران سیاسی و رسوایی مالی شده است. جدا از تکرار اسامی مانند رضا ضراب و بابک زنجانی در این رسوایی، نام هالک بانک نیز به میان آمده است. این بانک که شعبه‌ای نیز در کشور آذربایجان داشته است، یکی از پل‌های اصلی واردات طلا و ارز به کشورمان بوده است. هر چند برخی از رسانه‌های ترکیه مانند روزنامه زمان و هیات مدیره این بانک تصریح‌ کرده‌اند مبادلات این بانک با ایران کاملا قانونی بوده‌است، اما یکی از اولین کسانی که در روزهای اول بحران ترکیه دستگیر شد، مدیرعامل این بانک بود و به نظر می‌رسد تا مشخص شدن قطعی وضعیت این پرونده، مبادلات این بانک درخصوص نقل‌وانتقال ارز و طلا به کشورمان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.

به همین دلیل است که برخی کارشناسان عقیده‌ دارند، یکی از دلایل افزایش پلکانی قیمت ارز و طلا در کشورمان از هفته گذشته، به دلیل کاهش ورود ارز به کشور ناشی از توقف مبادلات با هالک بانک بوده است. از طرف دیگر گفته می‌شود هر سال با آغاز فصل زمستان و تعطیلات سال نوی مسیحی، تعداد مسافرت خارجی اتباع ایرانی افزایش می‌یابد. به این ترتیب میزان تقاضا برای ارزهای خارجی به شدت افزایش می‌یابد. به اعتقاد صرافان میدان فردوسی یکی از دلایل اصلی افزایش قیمت دلار در چند روز گذشته همین نکته است.

هر چند برخی از آنها اعتقاد دارند، دولت آگاهانه از تزریق ارز به بازار خودداری می‌کند تا قیمت آن افزایش یابد، برخی دیگر معتقدند دست دولت برای تزریق بیشتر ارز به صرافی‌ها بسته است و همین امر موجب گرانی دلار و دیگر ارزهای خارجی شده است. عامل سوم که به اعتقاد بسیاری موجب افزایش نرخ ارزهای خارجی شده است، از سر گیری واردات ارزبر مانند خودروهای لوکس است. حدود ۳ هفته پیش وزارت صنعت، معدن و تجارت اعلام کرد که ممنوعیت واردات کالاهای لوکس برداشته می‌شود.

این مسئله با مخالفت نمایندگان مجلس قرار گرفت و به گفته عباس رجایی رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس، یکی از دلایل استیضاح محمدرضا نعمت‌زاده موافقت دولت با واردات میوه‌های لوکس است. اما بیشتر از میوه، کالاهایی مانند خودرو‌های گران‌قیمت و لوکس باعث بخش زیادی ارز از کشور خواهد شد. اما یکی از عوامل مهم دیگر، از بین رفتن تاثیر روانی توافق ژنو بر بازار ارز است. توافق ژنو در حدود یک ماه پیش است.

بعد از این اتفاق بازار ارز و طلا دارای افتی چشمگیر شدند؛ هر چند در عمل اتفاق خاصی در بازار و واقتصاد ایران رخ نداده بود. به نظر می‌رسد، یکی از عوامل مهم در افزایش فعلی قیمت ارز، برآورده نشدن انتظار بازار درخصوص نتایج عملی توافق هسته‌ای است. هر چند برای دیدن تاثیر این توافق در اقتصاد ایران به مدت زمان بیشتری احتیاج است، اما همان‌گونه که بازار به یکباره دارای افتی قابل ملاحظه می‌شود، می‌توان توقع داشت پس از یک‌ماه آن تاثیر اولیه اندک اندک از میان برود و بازار منتظر اتفاق‌های عملی در گشایش هر چه بیشتر تجارت و ورود ارز ناشی از آن به بازار باشد.اما جدا از این عوامل اصلی، کارشناسان به نکات دیگری هم اشاره می‌کنند.

فارس در این خصوص گزارش داده است، فعالان بازار غیررسمی ارز معتقد هستند که اتفاق خاصی که در بازار رخ داده تا اینطور نرخ دلار افزایش یابد، وجود شایعات بیش از حد بوده است. محمدیان یکی از فعالان بازار غیررسمی ارز در این خصوص می‌گوید: «یکی از شایعاتی که باعث شد تا نرخ دلار آمریکا افزایش یابد این است که گفته می‌شود دولت به هیچ‌وجه قصد کاهش قیمت دلار را ندارد و گفته می‌شود که نرخ دلار آمریکا دیگر روی ۳۰۰۰ تومان پایین‌تر را نخواهد دید.»

طلا هم گران شد

اما همزمان با افزایش قیمت ارزهای خارجی،‌طلا و سکه هم در بازار گران شد. محمد کشتی‌آرای، رئیس اتحادیه طلا و جواهر در ارتباط با دلایل افزایش قیمت طلا و سکه در بازار داخلی طی روزهای اخیر، می‌گوید: «قیمت طلا و سکه تقریبا در ۷ الی ۱۰ روز گذشته با ثبات نسبی همراه بود اما روز گذشته ارزش طلای جهانی ۹ دلار تقویت شد و همین امر باعث افزایش قیمت طلا و سکه در بازار شده است.»

به گزارش تسنیم، او با بیان اینکه عامل دوم افزایش قیمت طلا و سکه در بازار داخلی اتمام ماه‌ صفر و افزایش تقاضا برای خرید است، می‌گوید: «معمولا در روزهای پایانی ماه صفر تقاضای مردم برای خرید طلا و سکه بالا می‌رود و همین افزایش تقاضا موجب تقویت قیمت‌ها در بازار شد.همچنین از روزهای گذشته نرخ دلار در بازار تقویت شده که این مورد هم یکی از دلایل افزایش قیمت طلا و سکه در بازار است. پیش‌بینی این است که بعد از اتمام ماه صفر حجم تقاضا برای خرید و فروش طلا و سکه افزایش یابد.»