به گزارش نماینده ؛ درگیریها و اختلافات داخلی در سودان جنوبی که از جولای ۲۰۱۳ آغاز شده بود، از یکشنبه شب وارد فاز درگیری مسلحانه شد تا جایی که سلوا کر، رئیس جمهور این کشور از آن به عنوان کودتا علیه خود یاد کرد.
درگیریهای داخلی برخی گروههای ارتش سودان جنوبی که یکشنبه شب آغاز شده بود، بامداد دوشنبه به اوج خود رسید و صدای تیراندازی و انفجار در جای جای جوبا، پایتخت این کشور به گوش رسید. وخامت اوضاع زمانی روشن شد که مشخص شد نیروهای مهاجم قصد داشتهاند وزارت دفاع را به اشغال خود در آورند. به همین دلیل بود که سلوا کر منع آمد و شد در جوبا از ساعت ۶ بعد از ظهر تا ۶ صبح روز بعد را اعلام کرد و اظهار داشت، تا اطلاع ثانوی همین روند ادامه خواهد داشت.
اما اینکه چرا گروههای مختلف ارتش سودان جنوبی وارد درگیری مسلحانه علیه یکدیگر شدهاند به ۶ ماه قبل یعنی ماه جولای باز میگردد. ماجرا از زمانی شروع شد که سلوا کر، «ریک ماشار»، معاون خود را اخراج کرد. ظاهرا علت اخراج ماشار نیز این بوده که او برای شرکت در انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۱۵ اعلام آمادگی کرده بود. ماشار بعد از اینکه اخراج شد، اظهار داشت، «اگر قرار است کشوری متحد باشیم، بنابراین نمیتوانیم حکمرانی یک فرد یا دیکتاتوری را تحمل کنیم».
با این حال، سلوا کر به همین حد بسنده نکرد و بعد از اخراج معاونش، کل کابینه را نیز از کار برکنار کرد. به دنبال این اقدام بود که شایعه کشمکش این دو بر سر قدرت قوت گرفت تا اینکه درگیریهای مسلحانه اخیر که به گفته رئیس اندیشکده «سود»، عامل آن نیروهای وفادار به معاون سابق سلوا کر بودند، مهر تاییدی بر این گمانه زد.
البته اختلاف میان سلوا کر و ریک ماشار، ریشه در اختلافات قبیلهای دارد. این دو از اعضا دو قبیله مهم دینکا و نوئر در جنوب سودان هستند که قبل از استقلال سودان جنوبی نیز با یکدیگر اختلاف داشتند. وقتی سودان جنوبی استقلال پیدا کرد قبایل با یکدیگر متحد شدند تا کشور جدید التاسیس را اداره کنند و در این میان بخش اصلی ارتش از نیروهای دینکا بودند اما از دیگر قبایل از جمله نوئرها در ارتش حضور داشتند که همین مسئله باعث چند پاره شدن ارتش سودان جنوبی شده است. در واقع، دو سال و نیم از استقلال و تاسیس سودان جنوبی میگذرد و در تمام این مدت بر سر پُستها، انتخابات، بودجه و بسیاری موارد دیگر اختلافات سیاسی و قبیلهای وجود داشته و به درگیری مسلحانه قبیلهای زیادی در سودان جنوبی منجر شده است. در واقع، مشکل ریشه در بیکفایتی دولت حاکم دارد که رئیس آن هیچ تجربهای در اداره مملکت ندارد و تنها به دلیل حمایت آمریکا و اسرائیل در قدرت حضور دارد. این بیکفایتی در کنار حمایتهای بیدریغ واشنگتن و تلآویو باعث بروز بدبینی نسبت به سلوا کر شده و همین نارضایتی در نهایت منجر شد تا نوئرها که در ارتش دست پایین را دارند، به انجام کودتا امیدوار باشند.
با این حال، «فلیپ اقویر»، سخنگوی رسمی «ارتش مردمی برای آزادسازی سودان» در گفتوگو با تلویزیون الجزیره قطر با اشاره به نا آرامیهای شب گذشته جوبا، گفت: «هم اکنون اوضاع در شهر جوبا تحت کنترل است ولی هویت افراد مسلحی که شب گذشته اقدام به حمله به مقر فرماندهی ارتش مردمی برای آزاد سازی سودان کردند، کماکان مشخص نیست».
وی با بیان اینکه نیروهای «ارتش مردمی برای آزاد سازی سودان» با انواع اسلحه سبک و سنگین با مهاجمان درگیر شد، با رد احتمال هر گونه تلاش برای کودتا در جنوب سودان، مدعی شد: «هیچ گونه تلاشی برای کودتا در کار نبوده و تنها حمله مسلحانه به مقر فرماندهی ارتش مردمی برای آزاد سازی سودان بوده است».
اقویر در پاسخ به سئوالی درباره احتمال وجود انگیزههای سیاسی در پشت پرده تحولات دیشب پایتخت سودان جنوبی، گفت: «آنچه روی داد تا این لحظه به هیچ شخصیت (سیاسی) مشخصی ارتباطی ندارد و تا به این لحظه سعی در جمع آوری اطلاعات درباره این حادثه داریم. تا قبل از دستیابی به اطلاعات کافی در این زمینه نمیتوان این حادثه را به شخصیت سیاسی خاصی مرتبط بدانیم»!
اما بر خلاف سخنگوی رسمی «ارتش مردمی برای آزاد سازی سودان»، سلوا کر، رئیس جمهور سودان جنوبی، ریک ماشار، معاون برکنار شدهاش را به تلاش برای کودتا علیه خود متهم کرد. وی افزود: « برخیها برای کودتا علیه نظام حکومتی طرحریزی کرده بودند ولی این طرح را ناکام گذاشتیم».
با این حال، با توجه به درگیریها در داخل ارتش سودان جنوبی و انتشار این خبر که تعدادی از نیروها از ارتش جدا شدهاند، به نظر میرسد موضعگیری رئیسجمهور این کشور به واقعیت نزدیکتر باشد.
البته درباره ریک ماشار نیز اخبار ضد و نقیض بسیاری منتشر شده است. در حالی که برخی رسانهها از پناهنده شدن او به سفارت آمریکا خبر میدهند، بعضی دیگر از دستگیری او سخن به میان آوردهاند.
به گفته رئیس اندیشکده «سود»، «درگیریها در دو پادگان ارتش به نامهای «بیلپام» در شمال فرودگاه جوبا و «جبل» در جنوب جوبا اتفاق افتاده است و اعضای گارد ریاست جمهوری در پایگاه جبل مستقر هستند». همزمان نیز «آتنی وک آنتی»، سخنگوی ریاست جمهوری سودان جنوبی نیز در گفتوگو با رویترز اعلام کرد: «درگیریها میان اعضا گارد ریاست جمهوری در پادگان جبل آغاز شد و هماکنون نیروها در صدد کنترل اوضاع هستند». با این حال، با توجه به اینکه درگیریها در جوبا تا امروز (سهشنبه) نیز ادامه داشته، ظاهرا دولت سودان جنوبی هنوز نتوانسته کنترل اوضاع را به دست بگیرد.
سودان جنوبی وارد آشوب شد
اختلافات میان رئیس جمهور سودان جنوبی و معاون برکنار شدهاش که ناشی از بیکفایتی سلوا کر در اداره مملکت بود، باعث بروز نارضایتیهای روزافزون در این کشور تازه استقلال یافته شد که در نهایت به کودتا علیه دولت حاکم انجامید.
