به گزارش «نماینده» به نقل از روزنامه ایران، بنابر نتایج آخرین سرشماری نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۰، جمعیت ایران ۷۵ میلیون و ۱۴۹ هزار و ۶۶۹ نفر اعلام شده بود که بدین ترتیب طی دو سال یک میلیون و ۸۵۰ هزار و ۳۳۱ نفر به جمعیت کشور افزوده شده است. بنابر این در صورتی که جمعیت حال حاضر کشور را با نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰ مقایسه کنیم، جمعیت ایران طی دو سال اخیر ۲/۴ درصد رشد کرده است.
پیشبینیهای انجام شده در باره جمعیت ایران تا سال ۱۴۰۰ نشاندهنده یکنواخت بودن سهم جمعیت زیر ۱۵ سال، کاهش آرام سهم جمعیت میانسال و افزایش کند جمعیت بالای ۶۰ سال است. همچنین امید به زندگی در سال ۱۴۰۵ در مردان ۷۴ و در زنان ۷۶ سال برآورد شده است.
آخرین سرشماری نفوس و مسکن که حدود دو سال پیش انجام شد حکایت از آن دارد که از ۷۵ میلیون و ۱۴۹ هزار و ۶۶۹ نفری که در ایران زندگی میکردند، ۳۷ میلیون و ۹۰۵ هزار و ۶۶۹ مرد و ۳۷ میلیون و ۲۴۴ هزار زن بودهاند. بدین ترتیب ۵۰/۴ درصد از جمعیت را مردان و ۴۹/۶ درصد را زنان تشکیل میدادهاند. همچنین نسبت جمعیت شهرنشین به روستایی نشان میدهد که در سال ۹۰، ۷۱/۴ درصد از ایرانیها در شهر و ۲۸/۵ درصد در روستا زندگی میکنند. همچنین بعد خانواری که در این سرشماری اعلام شد ۳/۵۵ بود. این شاخص نشان میدهد که تعداد افرادی که به طور میانگین در هر خانواده زندگی میکنند به ۳/۵ نفر رسیده است. این در حالی است که در سال ۸۵ این عدد بیش از ۴ بوده است.
جمعیت ایران در یک نگاه
جمعیت ایران در طول دهههای گذشته با تحولات بسیاری روبهرو شده است. در حالی که در سالهای نخست پیروزی انقلاب اسلامی نرخ رشد جمعیتی بالایی را تجربه کردیم در سالهای بعد این نرخ رشد کاهش مییابد.
براساس نتایج سرشماری سال ۱۳۸۵ مرکز آمار ایران، جمعیت ایران ۵/۷۰ میلیون نفر بوده، که ۹/۳۵ میلیون نفر آن را مردان و ۶/۳۴ میلیون نفر را زنان تشکیل میدهند که در مقایسه با جمعیت ۶۰ میلیون نفری سال ۱۳۷۵، افزایشی در حدود ۸/۱۴ درصد یا ۴/۱۰ میلیون نفر داشته است.
روند رشد جمعیت ایران از گذشته تا به حال نشان میدهد متوسط میزان رشد سالانه جمعیت در دهه ۱۳۴۵- ۱۳۳۵ برابر با ۱/۳ درصد در سال بوده که در دهه پس از آن در فاصله سالهای ۱۳۵۵-۱۳۴۵ با کاهش روبهرو شده و به ۷۱/۲ درصد در سال رسیده است. جمعیت کشور در دهه ۱۳۶۵- ۱۳۵۵ نیز از رشد بالایی برخوردار بوده و به ۹/۳ درصد در سال افزایش یافت. در دهه دوم انقلاب، نرخ رشد جمعیت از ۹/۳ درصد دهه قبل به ۹۶/۱ درصد در دهه ۱۳۷۵- ۱۳۶۵ کاهش یافته و در دهه ۱۳۸۵- ۱۳۷۵ به نرخ رشد ۶۱/۱ درصد رسید.
بررسی آمار و ارقام سرشماریهای عمومی نفوس و مسکن و آمارگیریهای جاری جمعیت نشان میدهد ایران در دهه ۱۳۶۵ـ۱۳۵۵ با افزایش شدید باروری روبهرو بوده است. بهگونهای که در اثر افزایش تعداد موالید، رشد طبیعی سالانه جمعیت کشور از ۷/۲ درصد در دهه ۱۳۵۵ـ ۱۳۴۵ به ۴/۳ درصد در دهه ۱۳۶۵- ۱۳۵۵ رسیده است.
طی ۵۰ سال گذشته نرخ رشد جمعیت در مناطق روستایی به استثنا سالهای ۱۳۶۵-۱۳۵۵ همواره کاهنده بوده است، حتی از دهه ۱۳۷۵به بعد درصد رشد سالانه جمعیت در مناطق روستایی منفی شده است.
پیشبینی حد متوسط رشد جمعیتی ایران
بخش جمعیت سازمان ملل هر ۴ سال یک بار براساس نتایج سرشماریهای ملی کشورها و مفروضات سطوح مختلف باروری و مرگ و میر به پیشبینی تحولات جمعیتی کشورها در افقهای زمانی ۵۰ ساله و در سه سناریوی مختلف (حد پایین، حد متوسط و حد بالای رشد جمعیتی) میپردازد. براساس سناریوی حد پایین که منطبق با روند فعلی کاهش نرخ باروری کل در کشور است، جمعیت ایران به ۸۵ میلیون نفر در سال ۱۴۳۰ افزایش خواهد یافت و در ۱۰ سال پایان دوره رشد منفی جمعیتی را تجربه خواهد کرد. براساس سناریوی حد متوسط جمعیت ایران به ۱۰۵ میلیون نفر در سال ۱۴۳۰ افزایش خواهد یافت و در ۵ سال پایان دوره رشد جمعیت نزدیک به صفر را تجربه خواهد کرد. سناریوی حد بالای سازمان ملل جمعیت ایران از جمعیت ۱۲۸میلیون نفری ایران در سال ۱۴۳۰ خبر میدهدکه در پایان دوره رشد ۸۹/۰ درصد جمعیتی را تجربه خواهد کرد؛ شواهد جمعیتی بهدست آمده از سرشماری سال ۱۳۹۰ نشان میدهد تحولات جمعیتی ایران منطبق بر سناریوی حد متوسط سازمان ملل است.
جایگاه جمعیتی ایران در جهان
در حال حاضر بیش از ۷ میلیارد نفر در کره زمین زندگی میکنند که هر کشوری از این جمعیت سهمی دارد. تازهترین آمار نهادهای بینالمللی نشان میدهد ایران هفدهمین کشور پر جمعیت جهان است. ایران پس از کشورهای چین، هند، امریکا، اندونزی، برزیل، پاکستان، نیجریه، بنگلادش، روسیه، ژاپن، مکزیک، فیلیپین، ویتنام، آلمان، اتیوپی و مصر رتبه هفدهم را از آن خود کرده است.
همچنین در قاره آسیا جمعیت ایران در جایگاه نهم قرار گرفته است و در میان کشورهای خاورمیانه نیز جمهوری اسلامی ایران پس از مصر در رده دوم جای گرفته است. ترکیه نیز بعد از مصر و ایران با جمعیت ۷۴ میلیون و ۳۰۰ هزار نفر در خاورمیانه سوم شده است.
ایران گنجایش چه جمعیتی را دارد
در همین حال پس از اجرای طرح کنترل جمعیت در پی رشد بیسابقهای که در سالهای نخست انقلاب اتفاق افتاد دولتهای نهم و دهم با مطرح کردن اینکه نرخ رشد جمعیت ایران بهزودی منفی میشود اعلام کردند ایران گنجایش ۲۰۰ میلیون جمعیت را دارد. گزارهای که البته مورد اقبال مردم قرار نگرفت. مردم در پاسخ به درخواست دولت برای افزایش نرخ باروری خانوادهها دولت را به شرایط نامطلوب اقتصادی کشور ارجاع دادند. به اعتقاد آنها این شرایط اقتصادی است که تاثیر مستقیم روی نرخ رشد جمعیت دارد و در صورتی که سطح معیشت مردم بهبود یابد خود به خود نرخ رشد جمعیت نیز افزایش خواهد یافت.
در همین ارتباط نیز برخی صاحبنظران معتقدند تقویت ساختارهای اقتصادی و معیشتی مردم بر افزایش نرخ جمعیت اولویت دارد.
