مجلس ایران؛ «تبلیغات» در انتخابات امر بسیار مهم و تأثیرگذاری است؛ به طوری که در میان عوامل مؤثر در موفقیت یک کاندیدا، تبلیغات دارای اهمیت بسیار بالایی است. همچنین انتخابات ریاست جمهوری به دلیل تعداد محدودتر کاندیداها می تواند عرصه نقش آفرینی برجسته تر تبلیغات هم باشد.
اما تأثیرگذاری تبلیغات، همیشه جنبه مثبت ندارد و گاهی حجم تبلیغات نشان دهنده اسراف و بی سلیقگی آن نامزد انتخاباتی است که جنبه منفی پیدا می کند. به طور مثال پوسترهای یک کاندیدا در دوره های گذشته انتخابات که شباهت بسیار زیادی به تبلیغات کت و شلوار داشت شاید برای تبلیغ یک برند لباس مناسب بود ولی برای انتخاب یک رئیس جمهور آن هم در نظام اسلامی مناسب نبود. هر چند که آن کاندیدا هزینه زیادی صرف تبلیغات در انتخابات انجام داده و ادعا کرده بود که بعد از انتخابات درباره منبع بودجه تبلیغاتش توضیح می دهد ولی با شکست در انتخابات فراموش کرد توضیحی درباره هزینه تبلیغات بدهد!
بنابراین نوع تبلیغات در تاثیرگذاری بر انتخابات اهمیت بالایی دارد. این روزها چاپ پوستر و بنر اثر کمتری در اذهان مردم دارند و مردم بیشتر بر اساس مواضع و برنامه ها به یک فرد رأی می دهند. پس میتینگ های انتخاباتی و مناظره های خیابانی و دانشگاهی و مهم تر از همه صدا وسیما تاثیر گذارترین مدل تبلیغات هستند. میتینگ های انتخاباتی و نوع طرفداران یک کاندیدا و حتی نوع پوشش و رفتار آنها در انتخابات اثرگذار است. گاهی نوع رفتار و پوشش طرفداران یک کاندیدا می تواند ذهن مردم را نسبت به یک کاندیدا عوض کند. حامیان کاندیدایی که از خارج از کشور مورد حمایت قرار می گیرند تاثیر منفی بر اذهان مردم دارند. این موضوع نشان می دهد که مردم ما هر روز با آگاهی بیشتری انتخاب می کنند و ترجیح می دهند بر اساس طرز تفکر کاندیدا دست به انتخاب بزنند. ادبیات کاندیداهای انتخاباتی و نگاهشان به مسائل اهمیت زیادی دارد. تکلم با ادبیات تخصصی که برای عامه مردم قابل فهم نباشد و صحبت در مورد اصول بنیادی و فلسفی و عرفانی که دغدغه عموم مردم نیست نمی تواند اعتماد مردم را به دست آورد. اما به عکس سادگی کلام و توجه به شعائر انقلاب و اهمیت دادن به مردم در شعارهای انتخاباتی می تواند اثر گذار باشد.
بر اساس آمار به دست آمده تاثیر گذارترین مرجع برای تغییر اذهان عمومی در انتخابات، تبلیغات صدا و سیما است. در انتخابات سال 88 طبق آمار سازمان صداو سیما بعد از مناظره تلویزیونی محمود احمدی نژاد و میرحسین موسوی میزان رای مردم به سمت احمدی نژاد افزایش یافت و یا در هفتمین دوره انتخابات ریاست جمهوری بسیاری از آرای محمد ری شهری بعد از برنامه تلویزیونی انتخاباتی آن دوره به سبد آرای علی اکبر ناطق نوری منتقل شد.
نوع کلام و صداقت رفتار در برنامه های تلویزیونی کاندیدا ها نیز اهمیت دارد. کاندیدایی می تواند در انتخابات رای به دست آورد که به جای تخریب کاندیداهای دیگر یا مسئولین دیگر بتواند برنامه ی جامع و مدون بهتری ارائه دهد. در انتخابات پیش رو نیز کاندیدایی می تواند رای بیشتری را کسب کند که به جای بیان نقاط ضعف دولت فعلی و تخریب نامزدهای دیگر، با توجه به شرایط کشور برنامه بهتری ارائه دهد.
تبلیغات بیشتر کاندیداهای ریاست جمهوری حول دفاع از حقوق مردم و بهبود شرایط اجتماعی مردم است. اما سوال اینجاست که منظور از مردم چه قشری از مردم هستند. مردمی که به انقلاب تعهدی ندارند و درصد کمی از جامعه را تشکیل می دهند و احساسات روشنفکری با طعم طرفداری از غرب دارند؟ یا مردمی که انقلاب برایشان اهمیت زیادی دارد و قشر عظیمی از کشور هستند هرچند که شاید تعدادشان در پایتخت نسبت به شهر های دیگر کمتر باشد؟ به نظر می رسد دوپهلوگویی و یکی به نعل و یکی به میخ زدن برای به دست آوردن آرای هر دو گروه راهکار اغلب کاندیداهاست اما راه چندان مناسبی نیست. چرا که در هر صورت گروهی را می رنجاند و موجب می شود صداقت در کلام آن کاندیدا از بین برود. از سوی دیگر صحبت های تند و رادیکال هم فقط قشر رادیکال جامعه را جذب می کند پس میانه روی بهترین راه در بیان عقاید است. علاوه بر میانه روی و اعتدال، عدم تخریب کاندیداهای دیگر انتخاباتی نکته بسیار مهمی است که نشان دهنده پای بندی به اخلاق است.
انتخابات دوره یازدهم ریاست جمهوری نیز مانند تمام انتخابات های گذشته به پایان خواهد رسید و زمانی می رسد که آیندگان به این انتخابات نگاه خواهند کرد که کدام کاندیداها چه رفتاری داشته اند. پس مواظب باشیم تبلیغات انتخاباتی کام ملت را تلخ نکند.
