گروه سیاسی مجلس ایران – احمد دهقانی؛ در حالی که نزدیک به یک ماه به زمان برگزاری انتخابات یازدهم ریاست جمهوری باقی مانده است شاهد اعلام کاندیداتوری تعدادی از اشخاص یا افراد منتسب به گروه های و جریان های سیاسی هستیم که در نوع خود قابل توجه است. این نوشتار بر آن است تا به بررسی این مقوله بپردازد.
در نگاه نخست ابتدا تعداد قابل توجهی از افراد دیده می شود که یا به صورت قطعی ویا به صورت ضمنی و همراه با گمانه زنی هایی سوار بر مرکب کاندیداتوری شده اند و از اولین نکاتی که در این مورد به ذهن متبادر می شود بحث فرصت ها و چالش های آن است اما اگر جهت دید خود را کمی به عقب بازگردانیم با مسئله ی چیستی علل احتمالی این تعدد روبه رو می شویم بنابراین ابتدا به این مقوله پرداخته و سپس در باب فرصت ها و چالش های آن خواهیم پرداخت.
شاید بتوان به صورت تلویحی علل این موج کاندیداتوری را در دو نگاه بیان کرد اول نگاه شخص متمایل به کاندیداتوری دوم نگاه گروه ها و جریانات سیاسی
دلیل عمده ای که از سوی افراد برای کاندیداتوری بیان می شود ضروری دیدن حضور خود یا به تعبیر دیگر احساس تکلیف است ، عموما افراد چنین بیان می کنند که اوضاع کشور در ابعاد مختلف دچار مشکلاتی است و آنان توانمندی حل این مشکلات را دارند که امکان صدق آن ممکن است اماظاهرا آنچه که در عمده ی موارد دیده می شود فقط تحلیل و بیان مشکلات و مسائل کشور است و جلوه ی توانمندی هایی که منجر به احساس تکلیف شده است در قالب راهکار و ارائه ی برنامه ی منسجم و البته قابل اجرا نمی گنجد اما از علل احتمالی دیگر می توان به معرفی و بروز شخصیت افراد که خود را در معرض کاندیداتوری قرار داده اند اشاره کرد به این معنا که آنان فضای پرشور انتخاباتی را فرصت مغتنمی برای معرفی خود می دانند و شاید بتوان چنین برداشت کرد که اساسا آنان به دنبال ریاست جمهوری نیستند بلکه با ایجاد این زمینه ی معرفی به فضای عمومی کشور و گروه های سیاسی بعد ها در ساختار بالایی دولت منصبی داشته باشند اما سومین علت احتمالی در مورد کاندیداتوری افراد بالا بردن شور سیاسی در فضای کشور باشد که در ذیل در تبیین فرصت ها بدان خواهیم پرداخت اما نکته ی لازم به ذکر در اینجا خود آگاه یا ناخود آگاه بودن است شاید کاندیداها با آگاهی نسبت کاندیداتوری خود را با فضای شورانگیز سیاسی کشور تعریف کنند ویا بدون توجه به این مطلب به طرز ناخود آگاهی موجب آن شوند.
عموما آنچه که از جریانات و گروه های سیاسی انتظار می رود معرفی یک کاندیدا از سوی آن جریان یا گروه است اما در مثال انتخابات پیش رو اینگونه نیست بلکه شاهد کثرت کاندیداها هستیم اگر بحث معرفی اشخاص جدید توسط هریک از گروه ها به فضای سیاسی جامعه بگذریم شاهد معرفی گروه سیاسی جدیدی هستیم که گاه شامل افراد منتسب به گروه های بزرگ تر فعال در گذشته است که امروز به گروه های جزیی تر تبدیل شده اند و یا افراد جدیدی رو به رو هستیم که گروه های جدیدی ایجاد کرده اند بنابراین یکی از علل احتمالی تعدد کاندیدا ها معرفی گروه های جدید است
دومین علتی که از ان در اینجا می توان یاد کرد احیا گروه های قبلی توسط صاحبان آن گروه یا جریان سیاسی است که البته در این دسته از علل مسئله ی بالا بردن شور انتخاباتی نیز به سان نوع گذشته می تواند صادق باشد.
اما یک احتمال قابل توجه که جلوه ی چالشی به خود می گیرد این است که این تعدد کاندیداها یک بازی طراحی شده باشد از باب احتمال شاید بتوان این چالش را چنین بیان داشت که تعدد کاندیداها حجم سنگینی بر اذهان سیاسیون،مسئولین و حتی مردم بار کند که منجر به شلوغی و بی نظمی شود از این میانه عده ای از آب گل آلود ماهی گیری کنند و یا در حالتی دیگر این بازی مانند screen saver عمل کند به چه صورت ؟ بدین صورت که ابتدا افرادی با حجم زیاد تبلیغات معرفی شوند اما در پرده ی آخر نمایش فرد اصلی خود را نشان دهد و کاندیدای قطعی شود که این خود جلوه ای چالشی از تعدد کاندیداها است.
اما حال به مواردی از فرصت ها و چالش های تعدد کاندیداها به صورت اجمالی اشاره می کنیم:
نکته ی مهمی که در ابتدا باید به آن اشاره کنیم نقش فاکتور زمان در مورد این فرصت ها و چالش ها است
فرصت ها عموما ناظر به زمان تایید صلاحیت ها است و یا حتی زمان ثبت نام داوطلبان است اما چالش ها عمدتا ناظر به زمان تایید صلاحیت ها است که در ادامه به آن خواهیم پرداخت
تعدد کاندیداها در انتخابات فضای سیاسی کشور را پرشور می کند و به تعبیری تنور انتخابات را گرم و آماده می کند اما اگر در این تنور هیزم اضافی ریخته شود دیگر نمی توان در آن خمیری برای پخت نان گذاشت لذا به صورت مقدماتی این شور تا زمان ثبت نام خوب و مناسب است اما اگر کثرت کاندیداهایی مطرح شده ادامه داشته باشد مشکل ساز می شود فرصت دیگر این تعدد جلوه ای از انتخابات آزاد کشور است که همه ی سلیقه ها و گروه ها می توانند شرکت کنند که همه ی این فرصت ها در قبل از زمان ثبت نام داوطلبان مناسب است در غیر این صورت چالش هایی به بار می آورد که بدان اشاره می کنیم:
در فضای کثرت کاندیداها تمرکز مردم برای انتخاب اصلح از بین می رود و مردم دچار سردرگمی می شوند و در حالت بعدی خود منجر به شکست آرا شده و اولا انتخابات انتخابات را به دور دوم کشانیده که نظام را متحمل هزینه ی برگزاری دور دوم انتخابات و ایجاد زحمت دوباره برای مردم و دوما عدم ایجاد پشتوانه ی قوی ای از رای ملت برای رییس جمهور منتخب می شود چالش دیگر این تعدد پایین آوردن عیار فعالیت های سیاسی در کشور می شود لذا تدبیر در این جا است که کاندیدا ها اول توانایی وحدت و انتخاب اصلح را از میان خود ایجاد کنند و سپس با عیار بالایی در صحنه حضور یابند و مجموع چالش های دیگر که افق روشنی را نخواهد ساخت. لذا مناسب است کاندیداها در نهایت تواضع فضای مناسب تری برای تعداد کاندیدا ها رقم بزنند.
