ضعیف‌ترین بخش نمایشگاه کتاب «دانشگاهی» است

مدیر شرکت انتشارات «ویژه‌ نشر» به بخش خارجی اشاره کرد و گفت: اگر از من به عنوان کارشناس سؤال شود که در این ۲۸ سال کدام روش بهتر بود، می‌گویم طی ۲۸ دوره گذشته مسیری که امسال طی می‌شود مطمئن‌ترین مسیری است که می‌توانیم بگوییم یارانه آن به دست دانشگاه و دانشجو می‌رسد.

به گزارش نماینده، احد رضایی، مدیر شرکت انتشارات «ویژه‌ نشر» در گفت وگو با فارس، پیرامون ارائه یارانه به بخش ناشران بین‌الملل اظهار داشت: در مورد مصاحبه آقای علی اکبر تورانیان رییس انجمن ناشران دانشگاهی باید به چند نکته اشاره کنم.

وی به نکاتی اشاره کرد و افزود: اول باید از فعالیت‌های بخش بین‌الملل نمایشگاه بیست و هشتم قدردانی کرد، در بخش بین‌الملل، اموری امسال انجام و اجرایی شد که در بیست و هشت دوره گذشته بی‌سابقه بوده است، از جمله آنها می توان به بخش یارانه اشاره کرد.

رضایی ضمن بیان اینکه اگر از من به عنوان کارشناس سؤال شود که در این ۲۸ سال کدام روش بهتر بود، می‌گویم طی ۲۸ دوره گذشته مسیری که امسال طی می‌شود مطمئن‌ترین مسیری است ابراز داشت: که می‌توانیم بگوییم یارانه آن به دست دانشگاه و دانشجو می‌رسد و این موضوع را امسال در بخش بین الملل شاهدیم چون هیچ‌گونه سودجویی و اعمال نفوذی در آن نیست. کتابها در این پروسه مهر می‌خورد و غیرقابل برگشت می‌شود. از سوی دیگر نیز دانشگاه‌ها در جریان مسیر قرار می‌گیرند.

رضایی با بیان اینکه روش امسال سالم‌ترین مسیر برای وصول این یارانه است، تصریح کرد: آقای تورانیان عنوان کرده بود که نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران از سال‌های گذشته ضعیف‌تر بوده است. من فکر می‌کنم ایشان کم‌لطفی می‌کنند، شاید در بخش ناشران دانشگاهی این ضعف بیشتر نمود داشته باشد، اما در بخش بین الملل به نظرم نمایشگاه قوی‌تر از سال‌های گذشته برگزار می‌شود. امکانات نیز در این بخش قوی تر است و در مجموع، نمایشگاه کتاب تهران احساس می‌کند از سال گذشته کم ندارد، مگر اینکه ایشان بگوید ضعیف‌تر است که باید عنوان کند دقیقاً در کجا.

مدیر شرکت ویژه نشر تصریح کرد: هر کسی که کار نمایشگاهی کرده باشد می‌داند که نمایشگاه برگزار کردن چقدر سخت است، قطعاً آقای تورانیان نیز نمایشگاه برگزار کرده و می داند چقدر این کار سخت است، ما هم می‌دانیم، کار، کار سختی است، لذا نیاز است دوستان توجه به این نکته داشته باشند و زحمات چندین شب و چندین ماهه دوستان را زیر سؤال نبرند.

به گفته وی، ارشاد تلاش خود را کرده است و به نظرم کمیته ناشران خارجی خیلی تلاش کرده است، اما اگر مشکل در بخش ناشران دانشگاهی است، بهتر است آن را حل کنند. مطمئنم اگر آقای میرزابابایی مدیرعامل انجمن ناشران دانشگاهی بود، مطمئناً این کار را برای آنها نیز انجام می‌داد. اتفاقاً آقای میرزابابایی در این امر دخیل نیست، سهم و غرفه‌ای ندارد، یک ریال از این پول به اقای میرزابابایی نمی‌رسد اما او تمام تلاش خود را کرده تا این کار اجرایی شود.

آقای تورانیان در بخش دیگری از سخنانش از عدم استقبال از نمایشگاه طی سال گذشته عنوان کرد، اما به واقع باید کمی کارشناسانه صحبت کنیم، نه ما آمار سال‌های گذشته را قبول داریم چون آمار علمی گرفته نمی‌شود بلکه برآورد می‌شد که مثلاً نمایشگاه N میزان بازدیدکننده داشته است. البته امسال هنوز نمایشگاه به نیمه هم نرسیده است، امروز نیمه مسیر نمایشگاه است و سه روز تعطیلی را در پایان نمایشگاه پیش رو داریم و امیدواریم مردم که از گر به قول ایشان با کتاب و نمایشگاه قهر هستند با آن آشنا خواهند کرد و نیازهای خود را تأمین می‌کنند. فکر می‌کنم باید به جای تخریب و زیر سؤال بردن نمایشگاه به تبلیغ آن بپردازیم تا مخاطبان به نمایشگاه جذب شوند.

رضایی در ادامه ضمن اشاره به اینکه این یارانه به ناشر خارجی داده نمی‌شود بلکه به جمعی دلال عرضه می‌شود، تأکید کرد: این صحبت از قول یک فرد فرهنگی جالب نیست چرا که دلالی در این جامعه جا افتاده است و از آن عده‌ای امرار معاش می‌کنند. چه بسا دلال‌هایی باشند که پولشان از برخی ناشران حلال تر و درست‌تر باشد، اینکه بیاییم جمعی را که تلاش می‌کنند در این دنیایی که همه فشارها و تحریم‌ها در حال اجراست و توانسته‌اند با همه مشکلات کتاب را وارد کنند و ناشران خارجی را دور بزنند و آبرو و حیثیت جمهوری اسلامی ایران را با پرداخت به موقع بدهی حفظ کنند، خوب نیست از آنها به عنوان دلال یاد کنیم، بهتر بود ایشان از کلمه دیگری استفاده می‌کرد، مضاف بر اینکه اگر فردی در زمانی به فرموده ایشان شاگرد جلوی نمایشگاه بوده و در حال حاضر پیشرفت کرده، باید مورد بررسی قرار گیرد، چرا که مراکز مهم علمی ما به هر فردی N میلیون یا میلیارد تومان پول پرداخت نمی‌کند، باید دید رمز موفقیت این فرد چه بوده، تا بتوانیم همانند او باشیم.

وی با اشاره به بخش دیگری از سخنان رئیس انجمن فرهنگی ناشران دانشگاهی پیرامون اختصاص یارانه به ناشر خارجی و کمک ارشاد به این قبیل ناشران توضیح داد: باید بگویم ارشاد اصلاً به ناشر کمکی نمی‌کند، بلکه به دانشگاه‌ها یاری می‌رساند، این کار و استارت آن از دو سال پیش زده شده است، اگر آقای میرزابابایی می‌گوید از مهرماه استارت کار زده شد، من می‌گویم از سال گذشته این کار شده، چون بنده سال گذشته با توجه به مسئولیتی که داشتم، به وزارت علوم نزد مدیرکل آنها رفتم و همین خواهش را سال گذشته از او داشتم، اما او قبول نکرد، امسال نیز نپذیرفت.

رضایی متذکر شد: رایزنی‌هایی امسال انجام شده با وزارت بهداشت و دانشگاه آزاد که به میزان A ریال بیاوریم، ناشر نیز B ریال بیاورد، ارشاد هم ممکن است C ریال اختصاص دهد، چطور او نمی‌بیند ناشر خارجی که ۶۰ تا ۷۰ درصد روی یک کتاب تخفیف می‌دهد و متوسط کتاب های ۲۰۱۱ به بالا تخفیف‌ها گاهی هم به ۳۰ درصد هم می‌رسد، یعنی ارشاد تنها ۲۰ درصد عرضه می‌کند. ماییم که توانستیم خود را سهیم کرده و تخفیف‌ها را افزایش دهیم، چرا که سال گذشته پایه تخفیف تنها ۱۰ درصد بود، ولی امسال ۱۵ درصد شده است، مضاف بر اینکه تا ۴۰، ۵۰ .و ۶۰ درصد نیز گاهی تخفیف داریم و فرض که این کمک به ناشر خارجی می‌شود و کتاب وارد مملکت ما می‌شود، این درست است، اما اگر ما این کتاب ها را نیاوریم، امثال آقای تورانیان چطور کتاب ها را افست خواهند کرد.

مدیر شرکت ویژه نشر با بیان اینکه این روزها کتاب‌های دانشگاهی هزاران هزار افست در بازار وجود دارد، گفت: انجمن ناشران بین‌الملل امسال تلاش کرد تا وجهه بین‌المللی نمایشگاه را در میان ناشران تقویت کند، ولی متأسفانه برخی ناشران با افست‌های بی‌قاعده و بی‌ربط آبرو و حیثیت را خدشه‌دار کرده‌اند، برای مثال؛ نمایندگان شرکت الزویر و یکی از مدیران ارشد آنها در ایران حضور داشتند و ملاقاتی با ما داشتند، او می‌گفت به دانشگاه تهران رفتم، می‌گفت وقتی کتاب‌ها را می‌دیدم، دریافتم کتاب‌های ارجینال الزویر که معروف‌ترین ناشر پزشکی دنیاست، در مقابل کتاب‌هایی که افست شده بود بسیار ناچیز بود، او متعجبانه می‌پرسید چرا باید اینگونه باشد؟ ما که قیمت‌هایمان را کاهش داده‌ایم، مواد و موضوعات خوبی را دنبال می‌کنیم، چرا باید افست یک کتاب عرضه شود.

وی با بیان اینکه وقتی ناشری می‌گوید کتابی افست شده و اینگونه به فروش می‌رود، آیا این موضوع برای فرهنگ نشر و نمایشگاه جمهوری اسلامی ایران و ارشاد و حتی خود ناشران داخل ایران باعث سرشکستگی نیست که ما بی‌قانون اقدام به افست می‌کنیم، گفت: امسال انجمن ناشران بین‌الملل تلاش بسیار کرد تا میان ناشران دانشگاهی و بین‌الملل ارتباط ایجاد کند.

وی با بیان اینکه من از دو ناشر راتلیج و تیلور اند فرانسیس خواهش کردم شما پولی که برای اجازه رایت می‌گیرید، به حداقل برسانید و با یک همکاری من آن را برای کتاب‌های علوم انسانی به ۲۰۰ دلار رساندم، مثلاً آقای ارجمند در انتشارات ارجمند تا به حال چندین قراردادی بسته و رایت کتاب‌ها را خریده است و یا ناشران دیگر در حال بستن قراردادی برای یک کتاب ده جلدی هستند، اینها همه با وساطت ما صورت گرفت، اگر ما کتاب از آن سوی مرزها وارد کرده و می‌فروشیم، ما به ناشرینی که قصد بین‌المللی شدن دارند کمک می‌کنیم. اگر ما کتابی وارد نکنیم، این دوستان و یا سایرین چگونه می‌خواهند کتابها را افست و عرضه کنند، حداقلش این است که ما به آنها کمک می‌کنیم، اما موضوع دیگر این است که مطرح می‌کنند دانشگاه‌ها با انتشار بخشنامه‌ای عنوان کرده‌اند که ۸۰ درصد یارانه خرید را انجام دهند، به صورت کلی منکر این بحث هستم، اگر ایشان یعنی آقای تورانیان نامه یا دستوری در این باره دارند، ارائه کنند، تنها یارانه‌ای که در بخش بین‌الملل وارد می‌شود، کمکی است که مدیریت بخش از دانشگاه آزاد و وزارت بهداشت دریافت کرده است که اینها ۵۰ درصد هستند، بنابراین ۵۰ درصد دیگر از سوی ناشر و وزارت ارشاد تأمین می‌شود، البته ممکن است ارشاد برای یک خرید، اصلاً سوبسیدی ندهد.

این ناشر متذکر: پس ارشاد در خیلی از موارد سوبسیدی پرداخت نمی‌کند، اما حداکثر سوبسیدی که می‌دهد ۳۵ درصد است، این ۳۵ درصد هم سالهاست ارشاد آن را در بخش بین‌الملل تعطیل کرده است، پس بنابراین دانشگاه‌های ما بر چه مبنای و از چه طریقی باید به روز شده و منابع‌شان را تأمین کنند. آنها خودشان به صراحت اعلام کرده‌اند که ما کتاب‌ها را افست کرده و با قیمت نازل عرضه می‌کنیم، این کار به صراحت اعلام می‌کنم که خلاف است.

رضایی با انتقاد از اینکه کتاب‌های افست نشر کشور را زیر سؤال می‌برد، گفت: ایشان، یعنی آقای تورانیان در صحبت‌هایشان به اتحادیه ناشران و شخص آقای آموزگار هم مواردی را مطرح کردند، اما آقای آموزگار استفاده از این سوبسید نمی‌برد، چون وقتی را که او برای نمایشگاه گذاشته نتوانسته کتابی وارد کند و آنها را به روز کند، کتاب هایش قدیمی است، پس او از این سوبسید کمکی نبرده است. اگر یک نفر از بخش بین‌الملل که کمی دنیادیده‌تر است و بین‌المللی‌تر و به عنوان رئیس اتحادیه منصوب شد، و اتحادیه را در مقابل مهمانان خارجی و سفرا و مقامات فرهنگی کشورهای دیگر بالا برد، آیا باید از او تشکر کنیم، یا او را بکوبیم؟ اگر درباره بخش‌های مختلف نمایشگاه بحثی است، بهتر است مطرح شود، اما برای یارانه نباید حتی رئیس نمایشگاه را زیر سؤال برد.

آقای تورانیان در بخش دیگری از صحبت‌هایش عنوان کرده که بدنه ارشاد نیز با این یارانه مخالف است، اما می‌گویم بدنه ارشاد با این صحبت‌ها مخالف شده، مگر بدنه وزارت ارشاد چه کسانی هستند، آقای شهرام‌نیا که او هم می‌داند این یارانه به درستی به کجا می‌رود، خود ایشان از همان ابتدا در جریان یارانه بوده است، او از ابتدا آقای میرزابابایی را تشویق کرد تا به دنبال این کار برود، پس بدنه ارشاد نیز در جریان بوده، منتهی من دوست دارم دوستان دیگر هم سال دیگر همین کار را بکنند.

گفتنی است روز گذشته علی اکبر تورانیان رئیس انجمن ناشران دانشگاهی با حضور در خبرگزاری فارس انتقاداتی را پیرامون تخصیص یارانه به بخش خارجی ارائه کرد. این گفت‌وگو با تیتر «۱۴ میلیاردتومان یارانه ویژه حمایتی برای خرید کتب خارجی! / فقط دلالان کتاب از این طرح سود می‌برند» منتشر شد.